Kâinatta sessiz hiçbir varlık yoktur. İnsan bazen sessizliği yokluk zanneder ama gerçekte sessizlik; insanın anlamını bilmediği bir konuşmadır. Dağların susuşu, denizlerin dalgalanışı, rüzgârın uğultusu, kuşun ötüşü, kedinin mırıltısı, köpeğin avlaması, kuşların ötmesi, balıkların yüzmesi, ağaçların sallanması, toprağın çatlaması birer “tesbih”tir.

Kur’an’ın ifadesiyle; göklerde ve yerde ne varsa Allah’ı tesbih etmektedir. İnsan onların tesbihini anlamaz ama anlamıyor olmak, onların sustuğunu göstermez. İnsan ve cinler dışındaki tüm varlıklar"zikir"le kodlanmışlar, tesbih üzere yaşamaktadırlar. Onların fıtrat üzere yaşaması; Yaratana karşı kulluktur.

Bir ağacın meyve vermesi; “Rezzak olan Allah’a” tesbihtir. Bir arının bal yapması; ilahî düzene itaattir. Yeni doğmuş bir bebeğin ağlayışı; hayatın sahibine karşı bir şahitliktir. Canlılık başlı başına ilahî kudretin ilanıdır. Can taşıyan her varlık; yaratılış gayesiyle Allah’ın varlığına ve kudretine işaret etmektedir. Bu sebeple; her can bir tesbihtir. İnsan bazen tesbihi sadece elde çekilen boncuklardan........

© Denge