We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Media over fascinerende Britse politieke theater: ‘Wie wil die baan, als je goed bij je hoofd bent?’

3 0 0
14.06.2019

Grote banken zetten in op digitalisering, maar voor een groot deel van hun klanten (met name ouderen) is online bankieren nog een brug te ver. Hoe kunnen ouderen worden geholpen, die ook op andere gebieden worstelen met de toegenomen ‘digidwang’?

‘We zien bij ouderen vooral dat onwetendheid leidt tot angst voor de digitale wereld’, vertelt Xandra Hoek, projectcoördinator bij Academie van de Stad. Deze sociale onderneming draait onder meer het project Digicoaches, waarbij studenten mannen en vrouwen in Amsterdam-West coacht in digitale vaardigheden. ‘Je ziet bijvoorbeeld als er een venster in beeld komt, dat iemand denkt: help, wat moet ik daarmee? En de laptop maar helemaal dichtslaat. Ook zijn mensen bang om gegevens te delen, omdat ze niet begrijpen waarvoor die worden gebruikt en ze veel verhalen horen over misbruik van gegevens.’

De Academie ziet hoe vervreemding van de digitale wereld op termijn zorgt voor vervreemding van de maatschappij, waarvan internetbankieren volgens Hoek een sprekend voorbeeld is. ‘Maar er is ook een belangrijk sociaal aspect. Veel ouderen die we voor ons project zien hebben kleinkinderen die online met elkaar communiceren, via WhatsApp, en dingen op YouTube opzoeken waar ouderen geen weet van hebben. Ook zien we mensen die tegen de armoedegrens leven en die aanspraak kunnen maken op bijvoorbeeld een stadspas en bepaalde basisvoorzieningen, waarvan een groot deel digitaal moet worden aangevraagd. Als mensen daarin hun weg niet kunnen vinden, lopen ze dus zaken waar ze recht op hebben mis.’

Hoe transformeren mensen toch ‘van digibeet naar digiatleet’? Hoek: ‘Veel mensen hebben behoefte aan persoonlijk contact, met een bekend gezicht en op een vertrouwde plek. Wij zitten bijvoorbeeld elke week in het buurthuis waar ze al vaak komen, met steeds dezelfde studenten. Het is belangrijk dat banken hun fysieke kantoren houden, zodat ouderen maar ook mensen die moeilijker leren en de snelle technologische ontwikkelingen niet goed kunnen bijbenen ergens terecht kunnen.’

‘Het zijn niet alleen de banken die doorschieten met digitalisering’, zegt de gepensioneerde Ben Ale (71), emeritus-hoogleraar veiligheidskunde aan de TU Delft. ‘Wie bijvoorbeeld bij Oxxio zijn gebruiksgegevens wil inzien, moet eerst een smartphone kopen.’ Een smartphone die hij niet heeft. Dus stuurde hij een ‘ouderwetse’ brief met postzegel naar de energieleverancier met de vraag of ze hem een smartphone wilden opsturen, maar ze verwezen hem ‘doodleuk’ naar de app. ‘Ook die vierkante informatiesymbolen, die QR-codes, kan ik niet lezen. Hoewel ik me altijd buitengewoon goed heb bewogen zonder apps, is de situatie met Oxxio ergerlijk.’

De reden voor zijn mobiele telefoon met knoppen – ‘veel handiger’ – is simpel: Ale geniet zijn pensioen grotendeels in Frankrijk op een plek met weinig bereik: ‘Waarom zou ik dan zo veel betalen voor een smartphone?’ Aan internetbankieren doet Ale wel, ook leest hij digitaal de krant. ‘Onze generatie sterft dan wel uit, maar in het kader van klantvriendelijkheid vind ik dat banken en andere partijen vooralsnog verder moeten kijken dan al dat gedoe met apps.’

Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie aan de Radboud Universiteit, beaamt dat veel ouderen worstelen met ‘digidwang’. ‘Het probleem van de groep ouderen is de enorme heterogeniteit. De ene oudere plukt online de vruchten en gebruikt de iPad om te communiceren met de kleinkinderen, andere ouderen ervaren de verregaande digitalisering als een digitale dictatuur. Er is een grote groep die de boot mist.’

‘De overheid stelt dat burgers zelfredzaam moeten zijn en stellen ‘digitale buddy’s’ voor als ouderen er zelf niet uit komen, maar dit doet geen recht aan kwetsbare en alleenstaande burgers. De bovenlaag heeft wellicht voldoende zelfreflectie en zorgt voor bijscholing of digitale hulp, maar er is ook de groep die die zelfreflectie mist, veelal in de lagere sociale klasse. Er ontstaat dus een kloof tussen mensen die de infrastructuur van een rijke sociale omgeving missen en mensen die wel meekomen en digibuddy’s weten te bereiken. Daarmee draagt digidwang bij aan vereenzaming.’

‘De huidige aanpak van de overheid is ondoordacht. We kunnen de online omgeving niet langer negeren. Sterke online sociale netwerken zijn een belangrijk middel voor meer veerkracht, maar dan moeten we elkaar wel helpen.’

Vandaag begint de afvalrace voor de kandidaten die de Britse premier May willen opvolgen. ‘Wie wil die baan, als je goed bij je hoofd bent?’, vraagt Guardian-columnist George Monbiot zich af. Toch maar liefst tien Conservatieven, met Boris Johnson als koploper. Voor het stemmen, waarbij er steeds een of meer kandidaten afvallen, nemen de Tory-parlementsleden een weekje, daarna mogen de leden kiezen tussen de laatste twee en weten we tegen 22 juli wie de gelukkige is. Maar het Britse politieke theater is te fascinerend voor columnisten om even af te wachten. Al was het maar omdat de leidersstrijd begon met de intrigerende kwestie: wie heeft weleens drugs gebruikt?

Monbiot gooit er nog een schepje bovenop: ‘Iedere kandidaat die gek genoeg is om op deze baan te solliciteren, zou moeten worden gediskwalificeerd.’ Hij raadt psychotherapie aan. Monbiot is de linksbuiten onder de columnisten, maar dit keer geeft hij de teneur in vrijwel alle commentaren aardig weer. Schrijfster Tina Brown zoekt haar heil bij de Sex Pistols om de huidige Britse politiek te typeren: ‘Anarchy in the UK’ is de kop boven haar column in het Amerikaanse weekblad Time. Ze veegt de vloer aan met politici van links en rechts. ‘Velen van de hoofdpersonen in de nationale ineenstorting nemen zichzelf niet eens serieus, laat staan dat ze dat van ons verwachten.’ Zeker niet de ‘charlatan Boris Johnson’, die zijn populariteit baseert op ‘de grap dat hij geen principes heeft’.

Op de voorkant van Time: een fotomontage van een zinkende dubbeldekker in de Thames met alle Britse politici in schoolreisjeshumeur. Kop: ‘Hoe Groot-Brittannië stapelgek werd’. Het hoort bij een verhaal van de Britse schrijver Jonathan Coe (nieuwste roman: Middle England), waarin hij de afgelopen drie jaar reconstrueert als een absurdistisch verhaal.

En de bladen die de Conservatieven wel goed gezind zijn? Ook daar weinig opbeurends voor de tien kandidaten die zo enthousiast doen. Neem The Spectator, het oude en gerespecteerde tijdschrift waar vele politieke carrières zijn begonnen met stukjes schrijven, ook die van Boris Johnson. Op het omslag: een berg papieren en de kop: ‘Taking over’. Isabel Hardman schreef de bijbehorende column: die papieren zijn alle verwaarloosde dossiers die Theresa May voor haar opvolger in het in-bakje heeft laten liggen: ‘The in-tray of horrors’.

Op de site van de The New Yorker gooit Amy Davidson Sorkin het over een andere boeg: ‘De wedstrijd om Theresa May op te volgen werpt een onverwachte vraag op; hoeveel Tory’s hebben geïnhaleerd?’ Om het maar meteen te verklappen: acht van de tien kandidaten wrongen zich de afgelopen week in allerlei bochten om toe te geven dat ze in hun jonge jaren weleens hadden gerookt of gesnoven, maar dat het echt niets voorstelde. Dat was de schuld van Michael Gove, die vorige week opbiechtte dat hij vroeger, een aantal keer, cocaïne had gesnoven en veel spijt had van die ‘fout’. En zo had de een niets gemerkt van het verdovende middel, een ander kreeg een opiumpijp op reis en weer anderen hadden weleens een enkel keertje cannabis geprobeerd op de universiteit. Johnson had al een paar jaar geleden gegrapt dat hij moest niezen en de cocaïne dus niet in zijn neus kwam. Hoe het ook zei, Davidson Sorkin wil maar zeggen: dat is dan hét thema bij het begin van een machtswisseling die moet leiden tot een ingrijpende Brexit.

Opeens kon het wel: een Nederlandse diplomaat haalde twee IS-weeskinderen uit een Koerdisch gevangenenkamp in Syrië. De Nederlandse regering kan er nu niet langer omheen draaien, stelt Raoul du Pré in het commentaar van de Volkskrant: ‘Een volwassen rechtsstaat dient aan te sturen op berechting en deradicalisering van volwassen Syriëgangers en op gecontroleerde reïntegratie van de kinderen.’ Wat vinden andere kranten?

Commentator Hans van Soest van het AD vindt ook dat het........

© de Volkskrant