We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

‘Juist als Turken moeten we ons uitspreken over de moeilijke situatie van de Koerden’

5 3 0
07.02.2020

Turkse trots werd historicus Tayfun Balçik met de paplepel ingegoten. Maar zijn studie gooide zijn wereldbeeld volledig overhoop. Nu zet hij zich in om de tegenstellingen tussen Turken, Koerden en Armeniërs te verkleinen.

Toen historicus Tayfun Balçik (35) op zijn Amsterdamse basisschool een vriendje mee naar huis nam om te spelen, dacht hij dat ze beiden van Turkse afkomst waren. Ze spraken allebei Turks en luisterden allebei naar een Turkse naam. Mevlüd heette het jongetje. Thuis bleek dat het net even anders zat.

‘Waar komen je ouders vandaan?’, vroeg Balçiks vader aan Mevlüd. ‘Malatya’, was het antwoord. ‘Ben je Koerdisch?’, vervolgde zijn vader. Balçik begreep niets van de vraag. Pas toen hij ouder werd, leerde hij dat Malatya in Oost-Turkije ligt, waar veel Koerden wonen. ‘Ja, ik ben Koerdisch’, antwoordde Mevlüd. ‘Hij zei het alsof het een schuldbekentenis was’, herinnert Balçik zich.

Na deze eerste keer kwam Mevlüd nooit meer bij hem thuis. Balçik weet niet meer of zijn vader het verbood, maar het zou best kunnen. Later ontdekte hij dat hijzelf evenmin werd uitgenodigd bij jongens van Koerdische of Armeense afkomst. Turkije was het land van hun voorvaderen, ze spraken al dan niet gebrekkig Turks, toch hielden ze afstand van elkaar.

Zo gaan de etnische groepen die Turkije bevolken met elkaar om, óók in Nederland, schetst Balçik. ‘We groeien op met vijandige denkbeelden over elkaar en bij elke ingrijpende politieke ontwikkeling in Turkije neemt de segregatie toe. Er zijn over en weer klappen gevallen en op sociale media maken we elkaar uit voor rotte vis. Als mensen in één familie niet hetzelfde denken, kunnen er enorme spanningen ontstaan, soms zelfs hele scheuringen.’

De situatie is opnieuw verergerd sinds de Turkse inval in Koerdisch gebied in Noordoost-Syrië afgelopen oktober. Het doel was ingrijpen in wat de Koerden Rojava noemden, een soort staat in de staat waar de Koerdische militie YPG een belangrijke speler was. YPG onderhoudt banden met de Turks-Koerdische PKK en Turkije vreesde dat dit het begin was van een machtiger wordend Koerdisch zelfbestuur in de regio.

‘Inderdaad, je zag het op Twitter, daar was de felheid enorm. Koerden scholden Turken uit voor fascist en Turken de Koerden voor terrorist. Veel mensen in dit conflict hebben de hoop verloren dat het ooit nog goedkomt.’

‘We leven in een geglobaliseerde wereld. Als het ergens anders misgaat, hebben we daar in Nederland last van, zo is het nu eenmaal. Veel mensen hebben gevoelens bij wat elders gebeurt en we hebben sociale media. Mijn tante in Turkije volgt wat ik op Facebook plaats en dan spreken mijn ouders in Amsterdam mij daarover aan.’

Balçik heeft er zijn werk van gemaakt de tegenstellingen te verkleinen. Hij is programmacoördinator van de Nederlands-Armeens-Turks-Koerdische werkgroep bij The Hague Peace Projects, een organisatie met hoofdzakelijk twintigers en dertigers met een migratieachtergrond die de problemen in hun herkomstlanden willen oplossen en de gevolgen ervan in Nederland bestrijden.

Hij en zijn werkgroep houden discussiebijeenkomsten en lezingen, en ze geven gastlessen op scholen. Met het Amsterdamse debatcentrum Pakhuis de Zwijger organiseren ze de programmareeks Toerkoes in Nieuw-West, bedoeld om Turkse Nederlanders uit hun isolement te halen, met bijeenkomsten over zaken als eenzaamheid, meertalig opgroeien of veertig jaar bij je ouders wonen.

Andere collega’s hebben banden met landen als Nicaragua, Soedan en de Democratische Republiek Congo. Een aantal kent elkaar via de katholieke mensenrechtenorganisatie Justitia et Pax, waar ook oprichter Jakob de Jonge werkte. Ze vroegen zich af waarom mensen met een migratieachtergrond nauwelijks voor vrede worden ingezet. Een gemiste kans, vonden ze, want zo blijft veel........

© de Volkskrant