Dani koji su odredili budućnost SFR Jugoslavije: Tri i po decenije od prvih masovnih demonstracija srpske opozicije 9. marta 1991. u Beogradu |
Pre 35 godina 9. marta 1991. u Beogradu održane su prve masovne demonstracije srpske opozicije.
Najavljene kao protestni miting Srpskog pokreta obnove, koji je zbog lažnih optužbi RTB, sada RTS, tražio smenu njenog tadašnjeg direktora Dušana Mitevića, pretvorile su u masovnu pobunu protiv vlasti Slodana Miloševića. U neredima u centru Beograda pogunili su pripadnik MUP-a Nedeljko Kosović (1937-1991) i mladić Branivoje Milinović (1973 -1991), pa su se zahtevi demostranata proširili i na ostavku ministra unutrašnjih poslova Radmila Bogdanovića.
Iste večeri na beogradske ulice prvi put posle Drugog svetskog rata, ne računajući vojne parade, izvedeni su tenkovi Vojske tadašnje SFR Jugoslavije. To se kasnije nezvanično, u krugovima bliskim državnim službama, objašnjavalo procenom da je 9. mart, navodno, uz sahranu smenjenog visokog državnog i komunističkog funkcionera Aleksandra Rankovića, jedan od dva momenta kad posleratni režim, uključujući i Miloševićev, nije držao unutrašnju situaciju pod kontrolom.
Do protesta 9. marta došlo je u vreme zaoštravanja srpskog pitanja u Hrvatskoj i sve ozbiljnijih signala o predstojećem oružanom raspadu SFRJ. RTS je optužila predsenika SPO-a Vuka Draškovića za navodnu saradnju sa „proustaškim režimom Franje Tuđmana u Hrvatskoj“ što je bio osnovni povod za protestni miting na Trgu republike u Beogradu, koji je 9. marta 1991. od ranog jutra bio pod opsadom policije, a medije, uključujući Treći – umetnički kanal RTB-a u Centru „Sava“, obezđivala je vojska. Haos i neredi na beogradskim ulicama posle Draškovićevog poziva sa balkona Narodnog pozorišta na „juriš“ na „TV Bastilju“, kako je nazivao tadašnji TVB, uveče su se završli hapšenjem lidera SPO-a. U Demokratskoj stanci, već uzdrmanoj odlaskom Koste Čavoškog i Leona Koena, a koja je bila neodlučna i kad je bila reč o učešću na protestu 9. marta, pokazala se nova „naprslina“.........