menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Faşizm ne demek?

37 9
12.02.2026

İnternete girin. Herhangi bir arama motoruna “Faşizm ne demek?” diye sorun. Anında I. Dünya Savaşı’ndan başlayan, binlerce kaynaktan binlerce belge yığılır önünüze. Kısa bir taramadan sonra başlıklar şöyledir:

Tek adam/tek parti yönetimi

Güçlü lider kültü

Muhalefetin bastırılması

Basın ve ifade özgürlüğünün kısıtlanması

Yoğun propaganda

Toplumu “biz ve onlar” diye bölme

Milliyetçiliğin aşırı ve dışlayıcı biçimi

Yargı bağımsızlığının zayıflaması

Kültür ve sanatın ideolojik denetime alınması

Çoğulculuğun reddi

Bir de sık sık şu tümce çıkar karşınıza: “Faşizm: Devleti ve ideolojiyi hayatın her alanına yayar, toplumu tek tip hale getirmeyi hedefler.”

Nereden aklıma takıldı bu sözcük şimdi durup dururken, ne ilgisi var... Yukarıdaki listeyi unutmaya çalışıp yazıya baştan başlıyorum.

“Toplumsal değerlerimizle bağdaşmıyor” dediler. Gerekçe bu! Beşiktaş Kaymakamlığı Zorlu PSM’ye yasak getirdi. İki “metal grup konseri” değil sadece, tüm etkinlikler, iki gün süreyle yasaklandı.

İki topluluğu da dinlemişliğim yok. Yaptıkları müzik ilgi alanıma girmiyor. Ama başkalarının beğeni ve seçimlerine saygı duymak zorundayım. Üstelik bu ne ilk ne de son yasak!

“Toplumsal değerlerimiz” dendi mi aklıma sorular yığılır: Kime göre? Kimdir o “biz”? Kim adına konuşuyor? Hangi yasa maddesiyle? Hangi ölçütle?

“Toplumsal tepki”........

© Cumhuriyet