İki Türkiye
Türkiye’nin kişi başına geliri 2025 yılında 18 bin 40 dolara yükseldi. Günümüzde de yükselmeye devam ediyor.
En azından önümüze düşen verilere bakınca bunu görüyoruz.
Kurumsal veriler... Yani devletin kurumlarının bize sundukları.
Örneğin TÜİK’e göre ekonomi 2025 yılında reel olarak yüzde 3.6 büyüdü. Cari fiyatlarla GSYH ise yüzde 41.3 artarak 63 trilyon lirayı aştı. Kâğıt üzerinde bakıldığında Türkiye hızla zenginleşiyor.
Ancak bir de diğer Türkiye var.
Dünya Bankası ülkeleri gelir gruplarına ayırırken atlas yöntemini kullanıyor. 2027 mali yılı sınıflamasında yüksek gelir eşiği kişi başına milli gelirde 14 bin 375 doların üzerinde. Buna rağmen Türkiye hâlâ “upper-middleincome”, yani üst-orta gelirli ülke grubunda. Üstelik Dünya Bankası Türkiye için özel bir not düşüyor: Sürekli yüksek enflasyon yaşayan ekonomilerde atlas yönteminin sınırlılıkları nedeniyle Türkiye bu grupta tutuluyor.
Kişi başına GSYH’nin 18 bin doları aşmasına rağmen Türkiye’nin hâlâ üst-orta gelir grubunda bulunması, üzerinde durulması gereken önemli bir ayrışma.
Bunun ilk nedeni kur.
Dolar cinsinden kişi başına GSYH, TL cinsinden nominal GSYH’nin ortalama döviz kuruyla dolara çevrilmesiyle hesaplanıyor. Çok yüksek enflasyon nominal GSYH’yi hızla artırırken kur aynı hızla........
