Emekli |
Çalışma hayatları boyunca ödedikleri prim ve vergiler karşılığında, üretim sürecinden çekildikten sonra ekonomik anlamıyla ertelenmiş gelir elde eden kişilerdir emekliler.
Verimliliğe göre olmayan, sabit nominal değerler üzerinden bu ertelenmiş gelirlerini alırlar. Emeklilikleri ile beraber onların işgücü piyasasından tamamen çıkmaları beklenir, rasyonel olarak.
Enflasyona karşı en kırılgan grupların başında gelirler. Konumları itibarıyla gelir esneklikleri düşüktür.
Gelişmiş ülkelerde doğal olarak böyle bir sıkıntı ile karşılaşmazlar. Zaten düşük olan enflasyonla kaybedilen alım gücü, yaşam kalitesine göre ayarlamaları politikaları ile fazlasıyla yerine konur oralarda.
Ülkemizde hep sıkıntılıdır bu grup. Gelirleri kurumsal olarak belirlenmiştir. Aylıkları ve sosyal transferler karar vericilerin belirlediği bir kapsamda piyasa koşullarına anında uyum göstermez.
Gelirleri ya piyasa koşullarına endeksli değildir ya da gecikmeli endekslenir. Enflasyon veya büyüme şokları karşısında reel gelir ayarlaması oldukça zaman alır ve tüketim tarafında ekonomik (artık) değer kaybına uğrarlar.
Ücret pazarlığında piyasa kuvvetleri ve bunun sonucu olarak kaybettikleri yaşam kalitesini mesai ile yerine koyma olanakları yoktur. Sektör değişimi ve verimlilik gibi ücret yapısını etkileyen esnekliğe sahip değildirler.
Dahası ücret pazarlığındaki rolleri hemen hemen hiç yoktur.
Finansal piyasalarda yatırımları ya çok küçüktür ya da hiç yoktur. Varsa bile hacim olarak küçüktür ve piyasa oynaklığına........