We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Bir avuç insan… Bir avuç buğday tanesi

43 84 0
23.06.2019

Bir avuç buğday tanesi, binlerce yıl önce toprakla buluştuğunda, acaba bu başlangıcın günümüzde karmaşık toplumsal yapının resmini çizdiğini kim düşünebilirdi?
Yerleşik hayatı başlattığının, örgütlü bir topluma giden yolu açtığının, siyasetin, siyasi oluşumların bile taşlarını ördüğünün bilincinde olan kaç kişi vardı?
Çevrebilimci ve evrim biyoloğu Jared Diamond, “Tüfek, Mikrop ve Çelik” başlıklı kitabında (çev.: Ülker İnce, TÜBİTAK, 2004) tüm bu soruların yanıtını arıyor. Bir insan ve bir avuç tohumla başlayan sürecin örgütsel bir kapsamda toplumu şekillendirmesi, yazının bulunması, dinlerin ortaya çıkışından imparatorlukların kuruluşuna kadar neden olduğu karmaşık yapıyı irdeleyen Diamond, daha da ileri gidip, günümüzde oluşan toplumsal eşitsizliğin temellerini araştırıyor.
Tüm bunları yaparken de insanlığa medeniyet kapısını açan iki ürünü, öncelikle buğdayı sonra da arpayı başrole koyuyor.

***

Öyleyse buğdayı konuşalım, buğdayı üreteni ve yöneteni konuşalım biraz...
Ekili alanları 1938 yılından 1993’e kadar iki buçuk kat artarak 100 milyon dekara çıkardığımız, günümüze kadar ise bunun dörtte........

© Cumhuriyet