Klasik ahlak eğitiminde istenmeyen davranışı sergileyen çocuğun azarlanması, dövülmesi, ona küsülmesi söz konusudur. Ancak bu yöntemler ahlakı geliştirmez, zayıf vicdan gelişimine yol açar.* Ceza yoksa kişi ahlaklı davranmaz. O günün şartlarında klasik ahlak eğitimi verilen yeniçeriler, otorite boşluğu ortaya çıktığında İstanbul’u haraca kestiler, hamam bastılar, gençlere tecavüz ettiler.**

Çağdaş ahlak eğitiminde ise kişilere empatik anlayış kazandırılır. Mağdur ile empati kuran kişi, yüksek ihtimalle onun çektiği acıdan rahatsızlık duyar. Ayrıca kişinin doğruyu kendisinin bulması için tartışmalar açılır.  Doğruyu kendisi bulan kişi bu doğruyu içselleştirir. Sokratik sorgulama bir anlamda bunu yapıyordu.  

Bence çağdaş eğitim anlayışında en kapsamlı ve etkili yaklaşım, yukarıdaki açıklamaları içeren Kohlberg’in ahlaki gelişim yaklaşımıdır.

KOHLBERG’İN YAKLAŞIMI

Kohlberg altı basamaklı bir ahlaki gelişim modeli oluşturmuştur.

1. basamak: Kişi, ahlaki kurallara cezadan kaçmak için itaat eder.

2. basamak: Kişi, “ver gülüm, al gülüm” mantığıyla, karşılığını görmek yani çıkar amaçlı olarak kurallara uyar.

3. basamak: İyi niyetli tanınmak için, “İyi çocuk, iyi yetişkin” desinler diye kurallara uyar.

4. basamak: Bu basamaktaki kişiye göre toplumsal kanunlar mutlaktır, onlara uymak gerekir. “Gözümü kaparım, görevimi yaparım” anlayışı vardır.

5. basamak: Bu basamakta kişi toplumsal kanunlara uyar ancak bunların göreceli olduğunu, yani........

© Cumhuriyet