Nazım Hikmet’in hapishanedeki yaşantısını Piraye’ye, Kemal Tahir’e ve Memet Fuat’a yazdığı mektuplarda görürüz. Kurduğu dostlukları, Orhan Kemal’e Fransızca öğretme gayretini, Tosca operasının tercüme sürecini, çektiği parasızlığı… O günlerde kaleme aldığı eserlerden biri de Kuvayi Milliye Destanı’dır. Yazılma hikayesi de bir hayli ilginç; 1937 senesinde Nazım’ın olduğu bir grup Ankara’da Şevket Süreyya Aydemir’in evinde toplanır. Emniyet Genel Müdürü Şükrü Sökmensüer, Nazım’ın İspanya İç Savaşı’nı anlatan şiirini coşkuyla okumasından dolayı duygulanır. Ardından da "Bu şiirde anlatılan halkın isyanıdır. Tıpkı bizim İstiklal Savaşımızda olduğu gibi. Ama ne yazık ki hiçbir Türk şairi bu destanı dile getirmedi. Anadolu destanını yazsana Nazım!” cümlesini kurar.

Nazım’ın dayısı Ali Fuat Paşa da bu destanın yazılması isteyenlerin başında gelir. Fakat Nazım eseri yazma konusunda temkinli davranır. Kemal Tahir’e gönderdiği bir mektubunda İnönü muharebelerinin geçtiği yeri görmeden böyle bir eseri yazmanın zorluğuna dikkat çeker. Ocak 1938’de hapse girdikten sonra da belki bu açığı kapatmak için Gazi Paşa’nın Nutuk eserini okur. Ardından dayısı Ali Fuat Paşa’ya bir mektup göndererek destanı yazmaya başladığını belirtir. Bursa ve Çankırı hapishanelerinde parça parça bu destanı kaleme alır. Hatta Piraye ve Kemal Tahir’e bazı bölümlerini okunmaları için postayla gönderir. Ali Fuat Paşa da bu bölümlerin kopyasını ister. Memet Fuat şöyle anlatır: “Ankara'da, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'ye kadar, birçok üst düzey yönetici, Ali Fuat Cebesoy'un aracılığıyla, Kuvayi Milliye Destanını bölüm bölüm okuyorlardı. Yapıt öylesine beğeniliyordu ki…”

Bu gelişmeler üzerine Vatan gazetesinin sahibi Ahmet Emin Yalman tefrika halinde bu destanı yayımlamak ister. Nazım, başta kabul etse de Piraye’ye gönderdiği 1 Şubat 1943 tarihli mektubunda “Destan'ı vermekten vazgeçtim. Yarın Ahmet Emin'e bir mektup yazarak mazeret beyan edeceğim. Hayatımın ilk büyük eserini........

© Cumhuriyet