“Biz Heybeli’de her gece mehtaba çıkardık” diye bir şarkımız vardır hani, Yesari Asım Bey’in sultaniyegâh eseri… Mehtabı yani ay ışığını seyretmeyi seven, o güzelliği de bir şarkıyla dile getiren biz Türkler Ay’a da izlerimizi bırakmışızdır. Son günlerde gündemi meşgul eden bir seyahat söz konusu. 1 Nisan günü dört kişilik mürettebattan oluşan Artemis II Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden uzaya fırlatıldı. 393 bin km uzağa gidecek olan Artemis II, 10 gün boyunca sistemsel testler yapacak, Ay’ın karanlık yüzeyini fotoğraflayacak, sonraki uçuş için de uygun iniş yerlerini tespit edecek.

Malumunuz 12 Nisan 1961 günü Kozmonot Yuri Gagarin uzaya çıkan ilk insan olmuş, Vostok I aracıyla Dünya’nın çevresinde 108 dakikalık bir uçuş gerçekleştirmiştir.

Bunun üzerine ABD Başkanı John F. Kennedy 12 Eylül 1962 günü Rice Üniversitesi’ndeki konuşmasında Ay’a gitme hedefini koymuş ve “Biz, Ay'a gitmeyi seçiyoruz ve bunu kolay olduğu için değil, zor olduğu için seçiyoruz!” demiştir.

Bunu başaracak olan Apollo 11, 16 Temmuz 1969 günü Kennedy Uzay Merkezi’nden Saturn V roketiyle uzaya fırlatılmıştır. Neil Armstrong, Buzz Aldrin ve Michael Collins’i taşıyan Apollo 11 20 Temmuz günü Ay’a iniş yapmış, ilk kez Ay’da yürüyen Armstrong da bu yürüyüşü “Benim için küçük ama insanlık için dev bir adım” olarak ifade etmiştir. NASA bu tarihten itibaren 1972’ye kadar 24 astronotu Ay’a göndermiş ve 12’si Ay’ın yüzeyinde yürümüştür.

“PROJEDE GÖREVLİ TÜRK; ARSEV ERASLAN”

Öte yandan Apollo 11 projesinde Türkler de görev yapmıştı. Dilhan Eryurt, İsmail Akbay ve Arsev Eraslan günümüzde bildiğimiz isimlerdir.

*NASA’da, Apollo 11 projesindeki Türkler, Akbay ve Eryurt.

İsmail Akbay, NASA’nın başında bulunan Von Braun’un asistanı olarak uzun yıllar NASA’da çalışmış, Huntsville Uzay Uçuş Merkezi’nde Apollo 11’in “propulsion” (fırlatma) aşamasında Saturn V roketinin yapımında görev yapmıştır. Ayrıca NASA’nın iki numaralı yöneticisi olarak yıllarca personel idare etmiştir.

*Tolga Aydoğan & Arsev Eraslan, İstanbul 2018.

İlk defa 2018 senesinde görüşerek bilgi aldığım Prof. Dr. Arsev........

© Cumhuriyet