We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Ortadoğu’nun paylaşılması

13 8 0
09.10.2019

Ortadoğu, enerji kaynaklarının önemli bir bölümüne sahip oluşu, üç kıta arası geçiş yolu üzerinde bulunması, jeopolitik konumu, Kuzey Afrika ülkeleri ile birlikte beş yüz milyonu aşkın nüfusuyla büyük bir pazar oluşturması nedeniyle, emperyal güçlerin tek başına hegemonya kurmaya, olmazsa paylaşmaya kalkıştıkları bir bölgedir.
Ortadoğu’nun emperyal güçler arasında paylaşılması 1. Dünya Savaşı öncesi planlanmış, savaş sonrası Almanya’nın devreden çıkmasıyla gerçekleştirilmiştir. Savaşın en belirgin sonucu, Osmanlı İmparatorluğu’nun paylaşılmasıdır. Savaşın sona ermesinden önce İngiltere - Fransa, Sykes - Picot Anlaşması’yla Ortadoğu’yu aralarında bölüşme konusunda uzlaşmışlardır. Başlangıçta Rusya’ya da pay verilmesi öngörülmüş, ancak Rusya’da devrim olması üzerine Rusya’ya Ortadoğu’da düşen pay, İngiltere - Fransa arasında bölüşülmüştür.
2. Dünya Savaşı sonrası, İngiltere gücünü yitirmiş, İngiliz İmparatorluğu da dağılma sürecine girmiş, ABD yeni bir emperyal güç olarak uluslararası sahnede belirmiş, Ortadoğu’da İngiltere’nin yerini almış; İngiltere de ABD’ye yol gösterici, yönlendirici kamarilla rolü üstlenmiştir.
ABD’nin Ortadoğu’da hegemonya kurma planı, Büyük Ortadoğu Projesi’ni (BOP) 1970’li yılların sonlarında uygulamaya başladığı söylenebilir. Proje, sonra Kuzey Afrika ülkelerini kapsayacak şekilde genişletilmiş BOP, GOP’a (Genişletilmiş Ortadoğu Projesi) dönüştürülmüştür. Proje, Kuzey........

© Cumhuriyet