Gerçek anlamda, “demokratik hukuk devleti”nden söz edilebilmesi için her şeyden önce birtakım kurumların ve işleyen kuralların olması gerekir. Bunların en başında da kuşkusuz yasama, yürütme ve yargı gelir. Kurumların kâğıt üzerinde varlığı yetmez, uygulamada da görülüyor olması gerekir. Kesintilerle de olsa, 75 yıllık bir demokrasi deneyimi ve 150 yıllık parlamento deneyimi olan ülkemizde halen, bütün kurumlarıyla çalışan ve tüm kurallarıyla işleyen bir demokrasiden söz edemiyoruz.

16 Nisan 2017’de gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile de Türkiye’nin yönetim sistemi, yüzde 48.59 “Hayır” oyuna karşılık, yüzde 51.41 “Evet” oyu ile parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçmiştir.

Parlamenter sistemden vazgeçilmesi, “cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi”ne geçilmesi, bugün daha iyi görüldüğü gibi yanlış olmuştur, bünyemize uymamıştır. Çünkü, her ülkenin siyasal rejimi o ülkenin yaşadığı tarihi süreçlerin sonucunda şekillenir. Bizde de böyle olmuştur.

GÜVENİLİRLİK ZEDELENDİ

Anayasal rejimimizin temelinde milli irade kavramı vardır, “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” iddiası vardır. Ayrıca siyasal tarihimizde Meclis’in hep çok özel ve önemli bir yeri olmuştur. Millet iradesi meclise yansır ve milletvekilleri eliyle de kullanılır. Bu nedenle bizim anayasalarımız da ülkemizin tarihi gerçeklerine, geleneklerine ve demokrasiye en uygun olması nedeniyle parlamenter sistemi benimsemiştir. “Türk tipi başkanlık sistemi” de denen bugünkü sistemin bilimsel adı “monokrasi”dir, yani tek kişinin üstünlüğüne dayanan yönetim biçimidir. Bu sistem, parlamenter sistem ile taban tabana zıttır.

Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesi ile birlikte, meclisin etkisi ve işlevi zayıflamıştır. Parlamentoların varoluş nedeni olan bütçe yapma hakkı kısıtlanmış, son sözü cumhurbaşkanı söylemektedir. Meclis’in denetim yetkisi iyice sınırlandırılmıştır. HSK’nin yapısı tamamen değişmiş, kurulun üyelerini aynı zamanda iktidar partisinin genel başkanı da olan cumhurbaşkanı ile iktidar partisinin........

© Cumhuriyet