Varlık mı, borç mu bırakacaksınız?
Türkiye Varlık Fonu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yapılan son sunumla yeniden gündemde. Fon başkanı Arda Ermut, 2024 sonu itibarıyla toplam varlık büyüklüğünün 12.7 trilyon liraya, dolar bazında ise 360 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Bu büyüklükle fonun, dünyanın en büyük 10 ulusal varlık fonu arasına girdiği vurgulandı.
Türkiye Varlık Fonu 2016’da kuruldu. Kuruluş gerekçesi tanıdıktı:
“Gelecek kuşaklara kaynak aktarmak”, “stratejik yatırımlar yapmak”, “ulusal serveti etkin yönetmek”.
Örnek olarak Norveç gösterildi. Oysa varlık fonlarının klasik kuruluş mantığı, devletin fazla gelirlerini ekonomiye uzun vadeli ve şeffaf biçimde kazandırmasıdır.
Norveç’in 1.6 trilyon dolarlık fonu, petrol ve doğalgazdan elde edilen fazlayı küresel piyasalarda değerlendiriyor. Singapur ticaret fazlasını, Katar doğalgaz gelirlerini biriktiriyor. Yani önce fazla yaratılıyor, sonra fon kuruluyor.
Türkiye’de ise tablo tersine işledi. Fonun sermayesi, mevcut kamu varlıklarının devriyle oluşturuldu. Portföyünde 7 sektörde 34 şirket, 2 lisans ve 46 gayrimenkul var.
Türk Hava Yolları’nın yüzde 49’u, Türk Telekom, Ziraat Bankası, Halkbank, VakıfBank, BOTAŞ, TPAO, Eti Maden, Çaykur, PTT,........
