Modern kapitalizmde üniversite eğitimi, daha yüksek beceri, daha iyi iş ve daha yüksek gelir anlamına geliyordu. Financial Times’ın aktardığı bir araştırmanın bulguları bu varsayımın hızla zayıfladığını gösteriyor: ABD ve İngiltere’de işverenler giderek diplomadan çok belirli becerilere bakıyor. Üniversite eğitimi gerektirdiği düşünülen metin üretme, kodlama, veri analizi ve araştırma gibi bilişsel görevleri, artık yapay zekâ üstlenmeye başlıyor. FT farkında değil ama bu sorun işgücü piyasasının sınırlarını aşıyor.

ÜNİVERSİTENİN ÇELİŞKİSİ 

Üniversite bir taraftan kapitalizmi yeniden üreten işgücünü ve organik entelijansiyayı yetiştirirken diğer taraftan “Bu bilgi doğru mu?”, “Neden bu soruyu böyle soruyoruz?”, “Kimin çıkarına?”, “Başka türlü bir toplum mümkün mü?” gibi “insan merkezli” soruları soracak öznellikleri de yetiştirir. Sosyal bilimler de tarihsel bilinç, sınıf ilişkileri, iktidar, mülkiyet, ideoloji, devlet, eşitsizlik üzerine düşünmeye olanak verecek kavramların edinilmesini; adalet konusunda düş kırıklığına uğrayanların siyasete, din konusunda düş kırıklığına uğrayanların felsefeye yönelmesini kolaylaştırır.

Ancak üniversite piyasanın ihtiyaçlarına göre yeniden tanımlandığında “istihdam edilebilirlik”, “beceri”, “verimlilik” ve ölçülebilir ekonomik getiri temel kriterler haline geldiğinde, eğitim giderek toplumu anlamaktan........

© Cumhuriyet