Bir semptom olarak Grönland

“Grönland krizi” ABD’nin kapasitelerinin yetersizliklerini, kapitalizmin merkezlerinin ikiyüzlülüğünü bütün çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Donald Trump’ın Grönland’ı ABD’ye katmaya dönük hamlesi Pandora’nın kutusunu açtı, ortaya saçılanları dört bölümde özetleyebiliriz.

I- Trump’ın gücünün sınırları net biçimde ortaya çıktı. Evet, hâlâ dünyanın en büyük askeri ve ekonomik kapasitesine sahip bir ülkenin başında. Ama Grönland örneği bu gücün, artık otomatik sonuç üretmediğini gösterdi. Tehdit, baskı, tarife sopası var fakat rıza yok. Güç gösteriliyor ama karşılığında direnç yükseliyor, sonunda geri adım atılıyor. Bu, “yeni” durum, ABD’nin hegemonik bir güç değil, giderek yalnızlaşan bir büyük güç olduğunu gösteriyor.

Wall Street Journal’ın “Bu şekilde devam edersen hem Amerika’nın gücünü hem de Amerika’nın kurduğu düzenini tüketiyorsun” diyen 20 ve 22 Ocak tarihli, sıra dışı bir üslupla yazılmış sert editoryalleri işte bu kaygıdan kaynaklanıyordu. Rupert Murdoch’un gazetesi, Trump’a Amerikan ve transatlantik elitler adına sesleniyor, “Başkan bu yoldan dönmezse Kongre müdahale etmelidir” diyordu.

II- ABD ilk kez bir NATO müttefikinin, Danimarka’nın toprağını açık biçimde hedef aldı. Bu hamle ile patlak veren Grönland krizi NATO ülkelerine bir eşiğin aşıldığını gösterdi. Bu andan itibaren Avrupa başkentleri için artık sorun Trump’ın üslubu değil, ABD’nin........

© Cumhuriyet