Türk edebiyatında modernleşmeyi ve Batılı estetiği savunan edebi topluluk Serveti Fünun’un önemli ismi Tevfik Fikret, “yeşil yurt” fikrini ortaya atmıştı 1900’lü yılların başlarında. Siyasal baskı, toplumsal çöküş ve düş kırıklığı nedeniyle vatan toprağından göçüp yeni bir yer arayışına girer Fikret. Harita üzerinden belirlediği ülke Yeni Zelanda’dır. Cenap Şahabettin, uzun gemi yolculuğu nedeniyle “güzel olan” farklı yerler önerir, Halit Ziya kapalı ve steril bir ortamda ideal yaşamı savunur. Dönemin diğer önde gelenlerinden Ahmet Haşim, M. Akif Ersoy ve Yahya Kemal Beyatlı ise yeşil yurda şiddetle karşı çıkıp “kalıp mücadele etmeyi” önceler.

İyi ki Tevfik Fikret’in 1899-1901 arasındaki bu ütopik görüşü ilgi görmemiş de düşünce ve edebiyat dünyasının kilometre taşları uzak coğrafyalara gitmekten vazgeçmişler.

Geçenlerde İstanbul Erkek Lisesi’nden 2024 yılında mezun olan öğrencilerin çok büyük bölümünün üniversite eğitimi için yurtdışını seçmesi 1900’lerdeki yeşil yurt olayını anımsattı. Çünkü Türkiye’nin Galatasaray Lisesi ile birlikte kazanılması en zor 2-3 okulundan biri olan İEL’nin çoğu da üstün zekâlı mezunlarının yurtdışını seçmesi Türkiye Cumhuriyeti’nin geleceği adına çok önemli ivme kaybıdır. Türkiye’deki eğitim sistemini savunanlar İEL’li gençlerin satır arasında kalan yurtdışına gitme arzusunu iyi araştırmalıdır! Gerçi, bu başarılı evlatların niçin yurtdışını istedikleri gayet iyi biliniyor, Amerika’yı yeniden keşfetmeye hiç gerek yok. Z kuşağının büyük bölümü tıpkı........

© Cumhuriyet