NAVTEX και η υποκρισία της Δύσης: Από το Αιγαίο στην Αρκτική και τη Σινική Θάλασσα |
Του Απόστολου Λουλουδάκη
Στη θάλασσα, η ασφάλεια βασίζεται σε κανόνες που, στην επιφάνεια, φαίνονται απόλυτα ουδέτεροι. Ακρωνύμια όπως NAVTEX, NAVAREA και GMDSS παραπέμπουν σε ένα διεθνές σύστημα προειδοποιήσεων που έχει έναν προφανή στόχο: να προστατεύει τη ζωή των ναυτικών και να διασφαλίζει την ομαλή ναυσιπλοΐα. Σαν να λέμε: «πλοία, προσοχή!». Κανείς δεν κρίνει, κανείς δεν επικρίνει, όλοι ενημερώνονται.
Η NAVTEX (Navigational Telex) είναι ένα σύστημα αυτόματης μετάδοσης μηνυμάτων για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Ενημερώνει τα πλοία για κινδύνους, καιρικά φαινόμενα, ερευνητικές δραστηριότητες ή ασκήσεις. Κάθε μήνυμα έχει συγκεκριμένη διάρκεια και αυτοσκοπό: ενημέρωση.
Μια NAVTEX δεν δημιουργεί δικαιώματα, δεν εγκρίνει ούτε καταργεί κυριαρχία, και δεν δεσμεύει περιοχές για πάντα. Η επανάληψη των μηνυμάτων εξυπηρετεί καθαρά την ασφάλεια, όχι πολιτικές διεκδικήσεις.
Η NAVAREA οργανώνει τη διαχείριση αυτών των προειδοποιήσεων σε μεγάλες θαλάσσιες ζώνες. Στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, η NAVAREA III συντονίζεται από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Ισπανικού Πολεμικού Ναυτικού (Instituto Hidrográfico de la Marina). Ο ρόλος του συντονιστή είναι απολύτως τεχνικός και ουδέτερος: συλλέγει μηνύματα, αποτρέπει επικαλύψεις, διασφαλίζει τη συνέχεια της ροής πληροφόρησης. Δεν έχει καμία αρμοδιότητα να αποφασίσει για κυριαρχία ή να «εγκρίνει» μια θέση.
Η επιλογή της Ισπανίας δεν έγινε τυχαία. Ιστορικά, οι μεγαλύτερες δυτικές ναυτικές δυνάμεις έχουν αναλάβει τέτοιους ρόλους λόγω τεχνογνωσίας, εμπειρίας και προβλεψιμότητας. Στην πράξη, η εμπιστοσύνη που αποδίδεται σε έναν τεχνικό συντονιστή εξασφαλίζει ομαλή λειτουργία του διεθνούς συστήματος, χωρίς να δίνει πολιτική ή στρατηγική υπεροχή. Παρόμοιες πρακτικές εφαρμόζονται σε άλλες περιοχές: ο Καναδάς, για παράδειγμα, διαχειρίζεται εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες με συνέπεια και πλήρη τεχνική ακρίβεια,........