Harbiye Askeri Müzesi’nde gördüm O bayrağı |
İngiliz desteğinde Anadolu’ya asker çıkaran ve işgale girişen Yunan kuvvetlerinin Batı Anadolu’daki en üst komutanı olan 1. Kolordu Komutanı Nikalaus Trikupis 1868’de Mesolangi’de doğdu, 1959’da Atina’da öldü. Esareti sonrasında yargılanmadı, bilakis korgeneral rütbesine terfi ettirildi ve emekliliğinin ardından da vali yapıldı.
“UNUTMAYIN Kİ GENERAL, KOCA NAPOLYON DA ESİR OLMUŞTU”
İnönü muharebelerinde de rol alan Trikupis, Büyük Taarruz’da Mustafa Kemal Paşa’nın cesaret ve kararlılık yanında akıl dolu planı karşısında şaşkına uğradı. Ordusu dağılıp İzmir’e doğru kaçışırken kendisi de 30 Ağustos Dumlupınar Meydan Muharebesi’ni kaybedip 2 Eylül 1922’de Uşak yakınlarında Karacahisar’da çaresiz kalarak Türk askerine teslim oldu ve ertesi gün Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’nın ardından Mareşal Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün huzuruna getirildi.
General Trikopis, işgal, savaş ve esaretini Türkçeye de çevrilen “Hatıralarım” kitabında anlattı. Son çırpınışları ve esaretini anılarında şöyle anlatıyor:
“Piyadelerimiz topçularımızın etrafını sarmış, Türklere, ateş açtıkları takdirde kendilerinin de bizim topçulara ateş edeceğini söylemişlerdi. İleri sürdükleri sebep şu idi: Savaşta Türklerle göğüs göğüse gelindiğinde Türkler onları esir alır ve hepsini keserdi... Bu suretle son mukavemet ümidimiz de sönmüştü.
Küçük birlik komutanlarına askerleriyle birlikte sonuna kadar mukavemet için derhal mevziye girmelerini emrettim. Fakat isitisnasız bütün subaylar bana askerlerinin savaşmak istemediğini, mücadelenin boş olduğunu söylediler.
Bu acıklı durumda kalınca büyük bir üzüntüyle top ve makineli tüfeklerin tahrip edilmesini istedim. Bu emir yerine getirildi.
Mukavemet gösterdiğimiz takdirde askerlerimizin kesileceğini anlayınca, beyaz bayrak çekip teslim olmak zorunda kaldık.........