We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Laiklik güvencemizdir

15 9 17
02.09.2021

Afganistan’da Taliban rejiminin ülke yönetimini ele geçirmesiyle başlayan tartışmalar ile tüm dünya kamuoyu özellikle kadın ve çocukların yaşam hakkı başta olmak üzere temel hak ve özgürlükler ile ilgili endişeleri yüksek sesle konuşmaya başladı. Özellikle kadın örgütlerinin dünyaya Taliban’ı tanımayarak kadınları korumaları yönünde çağrıları durumun vahametini gözler önüne sermeye yeterli. Tam da bu dönemde yüzüncü yılını kutlamaya hazırlanan Cumhuriyetimizin en güçlü omurgasının laiklik olduğunu anlamayanlara güçlü ve bilimsel bazı rakamlarla Türkiye’nin coğrafi ve siyasi anlamda bulunduğu yeri tanımlamak daha büyük bir önem taşıyor. Özellikle 19 yıllık AKP iktidarında içi boşaltılmış kurumlar ve insan haklarına yönelik saldırı ve ihlallerin temelinde seküler hayatımızın nasıl tehdit altında olduğunu görebiliriz. Aynı anda geldiğimiz noktada bizi hâlâ koruyanın da mevcut haliyle eksik ya da bağımlı sayılabilecek laiklik ilkesi olduğunu görmemiz son derece önemli. Cumhuriyetimizin ilk yüz yılında gericilerin savaştığı, “özgürlükçü” liberal kesimin küçümsediği, iyileştirme adımları yerine görüş çatışmalarıyla daima hedef alınarak yıpratılan laiklik hâlâ bizim ülkemizde en önemli koruyucu değerdir.

***

21. yüzyılda gelişmişlik kavramı artık milli gelir ya da kişi başına düşen gayrisafi milli hasıla ile ölçülmüyor. Gelişmişlik denince uluslararası kabul görmüş bir çok kurum ve sivil toplum inisiyatifinin takip ettiği pek çok kriter belirleyici oluyor. İnsani Gelişmişlik, Hukukun Üstünlüğü gibi veriler de ülkelerin durumlarını değerlendirmek için önemli ölçütler arasında. Ben de bizi yönetenlerin Taliban’ı koruyan hatta öven açıklamalarına, yıllar içinde siyasal İslam ve şeriat rejimi ile yönetilen ülkeleri pusula tutmalarına, yeteri kadar şeri bulmadıklarının “kurtarıcılığına” soyunarak ve başka ülkelerin iç karışıklığından fırsat umarak kurdukları “orta doğu liderliği” hayallerine, sadece din kardeşliği çerçevesinden sürdürülen dış politikalarına bakarak bulunduğumuz yeri gelişmişlik verileriyle değerlendirmeyi istedim

***

Eğitim, sağlık, askeri harcamalar ve kadının siyasal, ekonomik ve sosyal hayata katılımları gibi konularda ülkelerin karşılaştırıldığı İnsani Gelişmişlik Endeksi’nde Türkiye 189 ülke içinde 54. sırada. Veriler çok çeşitli ve geniş ama biz bazı alt başlıklara bakalım; Milli gelirin paylaşımı kategorisinde de 156 ülke arasında 92. sıradayız. Bize göre geliri daha adaletli dağılan ülkelerden bazıları ve sıralamaları şöyle: Azerbaycan (4), Cezayir (10), Irak (15), Filistin (40), Tunus (42), Ürdün (56), İran (68), Yemen (80). Bu kategoride türlü nedenlerle hesaba katılmayan ve kimileri petrol zengini ülkeleri de (Suriye, Afganistan, BAE, Fas, Katar, Suudi Arabistan vs.) düşünürsek tablo bizim için hiç iç açıcı değil. Geliri adil paylaşmıyoruz!

***

Sağlık harcamalarının toplam milli gelir içindeki yüzdesini karşılaştırmak insani gelişmişlik düzeyi hakkında başka fikirler de sunuyor. 2017 yılında Türkiye milli gelirinin yüzde 4,2........

© Birgün


Get it on Google Play