Umum Müfettiş’in raporu

‘Barış süreci’ne dair henüz umut verici somut bir adım atılmamış olsa da, TBMM Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun, ilgilileri dinleme faslından sonra, sıra barışı tesis edebilecek yasal düzenlemelere gelmiş görünüyor. Bu noktada herhalde zaruri ilk işlerden biri, Cumhuriyetin ilk yıllarında her biri türlü toplumsal etkiler yaratan yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi olsa gerek. Bu da zorunlu olarak bahse konu sürecin raporlarına bakmayı gerektiriyor.

Bu bağlamda I. Umut Müfettiş Z. Abidin Özmen’in raporu oldukça dikkat çekicidir. 1919’da Malkara kaymakamlığı, sonrasında Bursa Polis Müdürlüğü ve Evkaf Müdürlüğü, Mülkiye Müfettişliği, Bitlis-Antalya-Afyon valilikleri, Aydın milletvekili, 1934-1935’de Milli Eğitim Bakanlığı, 1935-1943 arası I. Genel Müfettişlik, 1943’te Trakya Genel Müfettişliği yapmış olan Özmen’in 1936’da yazdığı rapor, sosyolojiyi adeta tersyüz etmişti.

Raporun dikkat çeken kısımlarından biri şöyleydi: "1927 nüfus sayımına göre 16 doğu ilinde bir milyona yakın Kürt vardır. Bunlar tamamen asimile edilerek, oturdukları cennet kadar güzel ülke, Türk vatanının ayrılmaz parçası haline mi getirilecek, yoksa herhangi bir tepki sonucu doğacak ufak tefek vakaya bile meydan vermemek üzere hükümet kuvvetlerinin kontrolü altında yıllardan beri sürüp giden halin devamını kabul etmek tarafına mı gidilecektir? Benim düşüncem, devletin iç ve dış siyaseti........

© Birgün