We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Toplumsal devrimler ve insan hakları

8 2 7
22.06.2022

Toplumsal devrimlerin ideali ve ilkeleri esas olarak insan hakları üzerine kuruludur. Ne var ki bu ideal birlik oldukça gerilimli deneyimlerle yüklüdür ve sosyolojik anlamı da çok az eleştirel çalışmalara konu olmuştur.

İnsanın kendi için ‘hak’ olarak gördüğü alanları keşfetmesinin tarihi sanıldığı gibi modernizmle başlamış değildir. Kökleri çok daha eskiye gider ve geleneksel kültürde de izleri vardır. Yine de modernleşmenin bu alandaki olumlu ya da olumsuz katkısı yadsınamaz. Modernizm, insan hakları alanını tanımlamış ve buna uygun bir hukuk oluşturmuştur. Bu bağlamda tüm toplumsal devrimlerin politik argümanlarının merkezinde insan hakları ve bu haklardan mahrum edilmiş kitlelerin talepleri yer almaya başlamış; insan hakları ile toplumsal/siyasal devrimler arasında doğrudan bir bağ oluşmuştur.

***

Sosyalizm de bir modern zaman hareketi olarak insan hakları alanını çok daha köklü ve sistemli biçimde gündemine almıştır. Kapitalist modernleşmenin, insanı üretimin basit bir aracı haline getiren mekanizmasına karşı bir alternatif üretmeyi hedeflemiştir. Dolayısıyla insan hakları alanı sosyalist dünyada çok daha baskın bir yer oluşturur.

Ancak sosyalist deneyimler, toplumsal devrimleri insan hakları bağlamında eleştiri merkezine oturtacak neticeler üretmiş; hatta “insan hakları” idealiyle gerçekleşen devrimler ideallerini çiğnemiş; önce çocuklarını yemiştir.

Bunun örneklerinden biri 1789 Fransız........

© Birgün


Get it on Google Play