Alevi yerleşimlere cami yapımına ilişkin bu ülkede o kadar çok örnek var ki, aslında sıradan bir vak’a olduğunu söylemek bile mümkün. Bu ‘olağan’ durum hiç kuşku yok ki Osmanlı’da başlayan ve Cumhuriyetin ilanından sonra da devam ve inşa edilen politik sistemle-iklimle ilgilidir. Diğer pek çok faktörün yanı sıra Köy Kanunu ve takip eden Tekke ve Zaviyeler Kanunu Alevi inanç geleneğini yasaklamış, bu topluluklar, Sünni İslam ritüellerini ve mekânlarını kullanmaya mecbur edilmişti.

Kimi zaman yoğunlaştırılmış olarak ama sürekli, bugüne kadar devam eden bu durum, Alevilerin yaşadığı şehirlerde/köylerde cami yapımını teşvik etmişti. Bu o kadar fütursuz bir politikaydı ki, Türkiye’de Alevi nüfusun çoğunluk olduğu Dersim’de bile 1980 askeri darbesini takip eden yıllarda onlarca köye cami yapılmıştı. Bu politika ve pratiklerin sonucunda Alevilerin de hemen her yerde çok sayıda ‘camileri’ oluşmuştu.

Toplulukların inanç alanına müdahale anlamına gelen bu uygulamanın görece eski bir örneği, bugün artık büyük/kalabalık bir yerleşim olan İstanbul Firüzköy’de yaşanmıştı. 1929’da Bulgaristan’dan Firuzköy’e yerleşen göçmenlerin temel kimlik özelliği Alevi-Bektaşi olmalarıydı. Ne var ki anavatana yerleşme duygusu ile geldiklerinde tekkeler kapatıldığı gibi “Seyyitlik, Dedelik, Babalık” gibi Alevi........

© Birgün