Mustafa Kemal, ülkeyi işgal eden emperyalist ülkelere karşı kazanılan zafer sonrası, yönetim mekanizmasını daha kurumsal hale getirip disipline etmek üzere Cumhuriyet Halk Partisi'ni, Millî Mücadele'yi örgütleyen Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni siyasi bir yapıya dönüştürmek amacıyla 9 Eylül 1923'te kurdu.

Zaferin kazanılması, dış mücadeleye karşı bir sonuç elde ederken aynı zamanda başka bir mücadeleyi de beraberinde getirmekteydi. Bu, Osmanlı monarşisini sona erdirerek halkın kendi kendini yönettiği cumhuriyet rejimini siyasi bir tabana oturtmak ve kalıcı kılmaktı.

Çünkü ne olursa olsun hâlâ içerdeki Ali Kemaller bitmediği gibi, yoz zihniyet her hâlükârda kendine yer bulup yine emperyalist işbirliği neticesinde kendine alan açabiliyordu. İşte bu sorunlara karşılık, siyasal, sosyal ve hukuki alanlarda planlanan köklü modernleşme ve Cumhuriyet devrimlerinin daha organize bir güçle hızlı ve kararlı bir şekilde hayata geçirilmesi gerekmekteydi.

Bir şekilde insanı kulluktan kurtarıp birey yapan devrimlerin asıl amacı, halkın devrimsel ilkeler doğrultusunda, sınıf ayrımı gözetmeksizin her kesimini kucaklamak, devlet ile halk arasındaki bağı güçlendirmek ve halkın yönetimdeki etkinliğini artırmak üzerine planlanmaktaydı.

Parti, aynı zamanda yeni Türk devletinin siyasi, hukuki ve ekonomik temelleri kurulurken meclis içindeki fikir ayrılıklarını düzenli bir program çerçevesinde disipline........

© Birgün