Osmanlı Modeli’nden Hayırsever Monarşiye: Doktrinin gösterdiği

Trump yönetiminin 5 Aralık’ta açıkladığı ABD Ulusal Güvenlik Stratejisi, Amerikan emperyalizminin yeni yönelimlerini ve süregelen hegemonya mücadelesinin seyrini açıkça gösteriyor. Washington’ın küresel politikalarının mimarisinin temellerinin oluşturan belgede hegemonya mücadelesinde yoğunlaşılacak merkezlerin ve öncelikler sırasının değiştiği görülüyor.

Monreo Doktrini’nin yeni sürümü olarak lanse edilen 29 sayfalık belgede, güç mücadelesinde ağırlık merkezi Batı yarımküreye ve Güney Amerika’ya kaydırılırken Ortadoğu “vekil” güçlere teslim ediliyor.

Türkiye’nin adının bir kez geçtiği Trump Doktrini olarak tanımlanan belgede Ortadoğu’ya sadece iki sayfalık bir yer ayrılırken, emperyalizmin bölgeye bakışını da özetliyor.

“Yükleri Değiştirin, Barışı Sağlayın” başlığı altında Ortadoğu’ya sadece iki sayfalık yer verilen belgede bölgeye yönelik tespitler ve öngörülen gelecek özetle şöyle:

• Enerji denklemi değişti: En az yarım asırdır, Amerikan dış politikası Ortadoğu'ya diğer tüm bölgelerden fazla öncelik verdi. Bunun nedenleri açık: Ortadoğu, onlarca yıl boyunca dünyanın en önemli enerji tedarikçisiydi, süper güçlerin rekabetinin ana sahnesiydi ve daha geniş dünyaya ve hatta kendi kıyılarımıza sıçrama tehlikesi olan çatışmalarla doluydu. Bugün, bu dinamiklerin en az ikisi artık geçerli değil. Enerji kaynakları büyük ölçüde çeşitlendi ve ABD yeniden net enerji ihracatçısı konumuna geldi.

• İttifaklar güçlendirildi: Süper güçler arasındaki rekabet, büyük güçlerin rekabetine yol açtı ve bu rekabette ABD, Trump'ın Körfez'deki Arap ortaklar ve İsrail ile ittifakı başarıyla yeniden canlandırmasıyla güçlendi, kıskanılacak konumunu koruyor.

• İran zayıflatıldı: Çatışma, Ortadoğu'nun en sorunlu dinamiği olmaya devam ediyor, ancak bugün bu sorun, o kadar da ciddi değil. Bölgenin en büyük istikrarsızlık kaynağı olan İran, 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in eylemleri ve “Gece Yarısı Çekici Operasyonu” “12 günlük savaş” nedeniyle büyük ölçüde zayıfladı.

• Hamas darbe aldı: İsrail-Filistin çatışması hâlâ çetrefilli bir sorun olmaya devam ediyor, ancak Hamas'ın başlıca destekçileri zayıfladı veya geri........

© Birgün