We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Taliban ve İslam Emirliği’nin yeni dış ilişkileri

33 12 162
18.08.2021

Kabil’in düşmesi ile Afganistan bayrakları gönderden indirildi ve yerlerine Taliban’ın İslam Emirliği bayrakları çekildi. Batı ülkeleri büyükelçiliklerini birbiri ardına boşalttı. Çoğu yerli personelini bile tahliye etmeyi başaramadı. Afgan çalışanlarına haber vermeden ülkeden kaçan Batı temsilcilikleri bile oldu. Dünya devletlerinin Kabil oluşacak yeni hükümetle nasıl bir ilişki kuracakları elbette henüz net değil ve büyük ölçüde Taliban’ın nasıl bir koalisyon hükümeti kuracağına bağlı olacak. Ancak son yılarda çok sayıda ülkenin Taliban’a ilişkin tutumlarındaki değişim ise bir sır değil ve yakın gelecekte Taliban’ın İslam Emirliği yönetimindeki Kabil’in dış ilişkilerinin nasıl gelişeceğine dair önemli ipuçları tam da burada mevcut.


Taliban Afganistan’ının dış ilişkilerinin nasıl olacağına ilişkin en önemli ipucu “Taliban’ın eski Taliban olmadığı” anlatısıdır. Bu Taliban ile doğrudan ya da dolaylı ilişki kuracak başkentleri listelememizi sağlar. Bu liste hiç de kısa değil ve Taliban’ın bu kadar hızlı bir ilerleme sağlamasını mümkün kılan uluslararası ortam tam da bu ülkeler tarafından sağlanmış durumda.

Afganistan solu ABD, İran, Çin ve özellikle Pakistan’ı aynı cümle içinde lanetliyorlar. Sürecin bu hal gelmesinde ABD, Çin, İran ve Pakistan gerçekten aynı safta mı? Dünya başkentleri ve Taliban ilişkisini ana hatlarıyla resmedelim ve değerlendirelim:

İSLAMABAD VE TALİBAN

Pakistan istihbarat servisi tarafından kurulan, Suudi ve Körfez parasıyla desteklenen, ABD’nin 1996-7’ye dek himaye ettiği Taliban’ın yeniden iktidara gelmesi en çok İslamabad’ı sevindirdi doğal olarak. Afganistan’da Talibancı olmayan herkes Taliban ve Pakistan kelimelerini birbiri yerine kullanır.

Pakistan’da yıllardır “İslamcı gruplar” ve “seküler ordu” mücadelesi sürüyor. İşin ilginç tarafı, Taliban’ı yaratan seküler ordu. Hatta Taliban, Benazir Butto döneminde oluşturuldu. Pakistan müesses nizamının, başta ordu olmak üzere, böyle ilginç bir açmazı var. Taliban’a verdikleri destek ideolojik değil, jeopolitik. Halen Taliban üzerinde çok büyük etkileri var. Seküler ordu katı Selefi, Vahabi doktrinlere sahip militanları Pakistan topraklarında beslemeye devam ediyor. Sadece bu bile ne........

© Birgün


Get it on Google Play