Yıla damga vuran 3I/ATLAS
Yaz aylarında gündeme gelen ve sergilediği sıra dışı karakteriyle bilim insanlarını şaşırtmayı başararak 2025’e damgasını vuran 3I/Atlas kuyruklu yıldızı hakkında o kadar çok kişi o kadar çok şey yazdı ve söyledi ki, sabırla konuya girmeye imtina etmiş olsam da yılın bitişiyle artık ben de bu yaşlı seyyahın kopardığı o büyük gürültüye teslim oldum.
Bilim insanları arasında bitmek bilmeyen tartışmaların odağı olan 3I/ATLAS (C/2025 N1) kuyruklu yıldızı, ilk olarak 1 Temmuz 2025 tarihinde Şili'deki NASA destekli ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) teleskop ağı tarafından gözlemlendi. Ancak keşfin ardından yapılan geriye dönük incelemeler cismin aslında 14 Haziran 2025 tarihine kadar uzanan verilerde halihazırda mevcut olduğunu ortaya çıkardı. Temmuz’un ilk haftasından itibaren James Webb, Hubble ve Virtual Telescope Project gibi önemli gözlemevleri dikkatlerini bu ziyaretçiye çevirdi ve ilk yüksek çözünürlüklü görüntüler Temmuz ortasında kamuoyuyla paylaşıldı.
Küçük Gezegen Merkezi (Minor Planet Center), cismin Güneş Sistemi'ne bağlı olmadığının göstergesi olarak ‘hiperbolik’ bir yörüngede bulunduğunu doğrulayınca, 1I/ʻOumuamua ve 2I/Borisov'dan sonra Güneş Sistemimizi ziyaret ettiği keşfedilen üçüncü yıldızlararası nesne olduğunu kesinleşti ve böylelikle isminin başına ‘yıldızlararası’ anlamına gelen, ‘interstellar’a ithafen "3I" takısı getirildi. Keşif haberinin duyulmasıyla birlikte, cismin boyutu ve hızı nedeniyle bazı çevreler onun yapay bir nesne olabileceğini iddia etse de, uzmanlar bunun tipik bir kuyrukluyıldız gibi davrandığını vurgulayarak dezenformasyonun önüne geçmeye çalıştı.
Özellikle Harvardlı astronom Avi Loeb, 3I/ATLAS kuyrukluyıldızı hakkında oldukça tartışmalı ve ana akım bilim dünyasından ayrışan bir duruş sergiledi. Amacı gerçekten halkı bilgilendirmek miydi yoksa spekülasyonlardan faydalanarak ünlenmek miydi, bunu asla tam olarak bilemesek de takındığı popülist tavırları ile birçok bilim insanını karşısına almaktan çekinmedi. Loeb, 3I/ATLAS'ı temelde basit bir ‘uzay kayası’ olarak görmektense, onun yapay bir kökeni olma ihtimalini dile getirerek doğal bir kuyrukluyıldız kılığına girmiş bir ‘teknolojik nesne’ veya bir ‘ana uzay gemisi’ olabileceğini iddia etti. Hubble görüntülerinde fark edilen, Güneş'e doğru yönelmiş dar ve mükemmel düzlükteki jet yapılarının........
