Küresel bir poz |
Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.
Kayıtlı tarihe göre son yaşadığımız pandemiye kadar küresel ölçekte iki yüz kırk dokuz salgın notu düşülmüş. Ama detaylarıyla kayıtlanmış, yazılmış ve izi sürülmüş ilk resmi pandeminin “İspanyol Gribi” olduğunu söyleyebiliriz.
Bu tıp disiplininin, pandemi sırasında yaşanılmakta olanı tespit edebilecek ve kayıt tutabilecek bir aşamada olmasıyla ilişkilidir. Yüzyıllar boyunca toplumlar, imparatorluklar ve feodalizme büyük etkileri olmuş veba hastalığının yok edici gücü bilinmezliğinden geliyordu. O zamanlar çok öldürücü ve yıkıcı olan veba bugün antibiyotikle tedavi edilen, sanitasyonla önlenebilen bir enfeksiyon hastalığı.
Modern tıbbın varlığında ortaya çıkan İspanyol Gribinin etkileri tüm yirminci yüzyıla uzanmış, ekonomik, kültürel ve politik büyük değişimleri sürüklemiş ayrıca üç kuşak sonra gösterildiği üzere insan biyolojisini de değiştirmiştir. Bu pandemiden kurtulanların, özellikle anne karnında veya erken çocukluk döneminde virüse maruz kalanların, on yıllar sonra Parkinson hastalığına yakalanma riskinin iki ila üç kat daha yüksek olduğu gösterilmiştir.
Tüm yüzyılı etkisine almış ama unutulmuş bu salgının da, içinde bulunduğumuz yüzyılı boylu boyunca etkilemekte olan kovid pandemisinin de sosyal bilimlerin dikkatini bu kadar az çekmiş olmasıysa pek ilginçtir. En azından tıp disiplinin bir parçası olan psikiyatrinin bu yüzyılın en büyük afeti olan küresel salgına daha fazla ilgi göstermesi gerekirdi diye düşünüyorum. Aslında mesele yalnızca ilgi duymamak, hatırlamamak değil de nedeni, kökeni bilmesek, kavrayamasak dahi tedavi bulabilmek kudretimiz olduğu zannımızla........