“Adaylaşma” yanlış bir sözcük müdür? |
Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.
Ufukta seçim göründü ya, partiler sisteminin ayrılmaz öğeleri arasında yer alan adaylıklar da kaçınılmaz olarak gündemde. Daha şimdiden “aday”, “adaylık”, “adaylaşma” sözcükleri parti çevrelerinde dolaşmaya başladı.
Tabii, bu arada kimi dilseverler de “adaylaşma” sözcüğünün doğru bir türetme olup olmadığını soruyor bana.
TDK ve Dil Derneği, kendi sitelerindeki güncel sözlüklerinde “adaylaşma” ve “adaylaştırma” sözcüklerine yer vermemiş. Demek ki onlar dildeki gelişmeleri biraz geriden izliyorlar. Oysa “aday”dan türetilmiş sözcüklerin siyaset ve iş dünyasındaki kullanım alanı hayli geniş görünüyor...
∗∗∗
Dil denen varlık, durağan bir yapı değildir. Dildeki gelişme, toplumsal ilerlemenin doğal sonucudur. İnsan yaşamında yeni gereksinimler ortaya çıktıkça bunları karşılayacak yeni sözcükler katılır dil dağarımıza. Dil böyle gelişir, değişir, varsıllaşır.
“Adaylaşma” sözcüğündeki “-laş-ma” eki, değişik iki yapım ekinden oluşmuştur. “Adaylaştırma”da ise üç ayrı yapım eki vardır. Dolayısıyla birden çok ek almış bu adlar, dilbilgisi açısından türemiş sözcüklerdir. Biraz karışık olacak ama “-laş” eki, addan eylem yapan ektir; “-ma /-me” eki ise bu eylemi yeniden ada dönüştürür. Bu ekler bir adla birleştiğinde ortaya “adeylem” türünden bir sözcük çıkar; yani “aday” sözcüğü aşamalı olarak........