menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Cuhûd

42 0
19.05.2026

Instagram’da bir ara yaygın kullanılan “İsviçre olsa beğenirdiniz ama burası Artvin” gibi bir kalıp vardı. “Hayat bir kavga, ilk düşmanın sensin” de bu kalıba uyarlanabilir. Dünya bu cümleyi Fight Club filminin sloganı olarak öğrendi ve poster yapıp duvarlarına asacak kadar benimsedi.

Garip olan şu ki, aslında bu cümle Batı’nın İslam’ı terörle özdeşleştirmek için kullandığı cihad kavramının özeti. Brad Pitt söyleyince beğenildi ama “Bu aslında cihadın tanımı” deseydi fazla like almazdı.

Cihad herhalde en yanlış bilinen sözcüklerden biri. İki tip cihad var, biri “Küçük Cihad” yani savaş meydanında düşmana karşı yapılan mücadele. Esas cihad “Cihad-ı Ekber” denilen “Büyük Cihad” ve tam tanımı şöyle: “İnsanın kendi nefsine, bencilliğine, hırslarına ve zaaflarına karşı verdiği mücadele.” Cahilce ve tepeden bakan yorumunların tam aksine, cihad İslam’daki hoşgörü ve tasavvufun kaynağı: “Bir güzeli görünce aklına çirkinlik geliyorsa, kabahati o güzelde değil kendi gözlerinde ara” Gel de bunu Manifest grubunu protesto için konvoy yapanlara anlat.

Cihada çok benzeyen, onun kadar kritik olan ama nedense pek az bilinen bir başka sözcük var: Cuhûd. Cihadın sözlük anlamı bir amaç uğruna son gücünü harcamak, direnmek, cuhûdun sözlük anlamı tüm gücünle ve inatla reddetmek, inkar etmek.

BirGün okurlarının genelinin dini bilgisi doyurucudur ama belki gençlerden bilmeyenler olur diye (Hoş, genç biri neden benim yazılarımı okusun, ayrı konu) kavramın İslam’daki yerini anlatayım:

“La ilahe illallah” dediğin anda Müslüman kabul ediliyorsun. Bunu inanarak mı söyledin, yoksa sadece dilinle mi söyledin Allah bilir ama biz kullar için, “La ilahe illallah” diyen herkes Müslümandır. “La ilahe illallah” yani “Kelime-i Tehvid” ikili parçalı bir cümle: “La ilahe” Tanrı yoktur demek, “illallah” Sadece Allah vardır demek. Bu cümlenin kısa çevirisi “Allah’dan başka tanrı yoktur” diye yapılsa da, bire bir çevirisi “Allah vardır ve ondan başka tanrı yoktur”.

Bir kişi bu cümleye karşı çıkarsa “şirk koşmuş” oluyor. İslam’ın ilk yıllarında Arabistan yarımadasında bir kısmı bugün hala yaşayan, büyük bölümü zamanla unutulan çok sayıda din, çok sayıda tanrı var. İslam’dan etkilenenlerin bazıları “Tamam, İslam’ın Allah’ını kabul ediyorum ama benim inandığım başka tanrılar da var” derse, bu şirk ve şirk en büyük günah. Her ne kadar “şirkin affı yoktur” denilse de, bazı durumlarda hafifletici sebepler var. Örneğin kişi bunu bilmiyor olabilir, kimse ona anlatmamış olabilir. Bu durumda bile kişiye “Senin aklın yok mu? Bir tek yaratıcı olduğu sonucuna kendi aklınla ulaşamadın mı?” diye soruluyor ama kişi tövbe edip hakikatı kabul ederse affediliyor. Affedilmeyen türden olan şirk, ona........

© Birgün