Suriye geçici hükümetine bağlı güçlerin, Halep’in kuzeyindeki Kürt mahalleleri Şeyh Maksud/Şêx Meqsûd ve Eşrefiye’ye yönelik saldırıları üçüncü gününe girdi.

Londra merkezli muhalif Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), saldırılarda ölen sivillerin sayısının 10’a yükseldiğini açıkladı.

Reuters’a göre, Geçici Şam Yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki çatışmaları sonlandırmak için Washington arabuluculuk yapıyor; ancak Şam’ın saldırıları artarak devam ediyor.

Saldırıya dair açıklama yapan Millî Savunma Bakanlığı da (MSB), “Suriye talep ederse Türkiye gerekli desteği sağlayacaktır,” dedi.

bianet’e konuşan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Dış İlişkiler Komisyonu Eş Sözcüsü Ebru Günay, SDG’ye yönelik suçlamalara dair “Şam Hükümeti ve Özerk Yönetim arasında Halep’te Kürt mahalleleriyle ilgili anlaşma var. Özerk Yönetim bu anlaşma gereği 2025 sonbaharında ağır silahlarıyla birlikte bölgeden çekildi. Mahalledeki güvenliği yerel halktan oluşan asayişe devretti. Bu bağlamda da geçici Şam yönetiminin ihlali söz konusu,” değerlendirmesinde bulundu.

Öncelikle, Şam ile SDG arasındaki görüşmeler sürerken yaşanan son gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Çatışmanın hemen öncesinde, ABD arabuluculuğunda İsrail ve Suriyeli yetkililer arasında istihbarat paylaşımı ve ekonomik işbirliğini kapsayan bir mutabakat imzalanmıştı.

Öncelikle bu ablukanın insani krize dönüşen boyutuna değinmek gerekiyor; Geçici Şam Yönetimi’ne bağlı grupların Halep’te Kürt mahallelerine yönelik ablukası uzun süre devam ediyordu. Halkın gıda temini, ısınma, eğitim gibi birçok gündelik yaşam ihtiyaçları ablukalarla engelleniyordu. Amacın bölgeyi Kürtsüzleştirme, insansızlaştırma olduğunu buradan anlıyoruz zaten. Yerinden edilenlerle birlikte 200 bin nüfusun üzerinde sivilin bu ablukaya rağmen evlerini terk etmemesi, bu çete gruplarının aylardır süren abluka siyasetini boşa düşürdü. 6 Ocak’tan itibaren de havan, top atışları ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılar düzenleyerek bölgeyi insansızlaştırmayı denediler. En son “İnsani koridor açıldı” duyurusuyla bunu denediler. Fakat kendi yayınladıkları videolardan da anlıyoruz ki mahalleyi terk eden bir nüfus yok. Zaten gidebilecekleri bir yer yok. Hatırlatmakta fayda var, o mahallede yaşayan nüfusun azımsanmayacak bir bölümü Afrin’de ve Tıl Rifat’ta yerinden edilen yurttaşlardan oluşuyor.

Dün itibarıyla, Geçici Şam Yönetimi’nin her şeyi göze alarak mahalleye ağır silahlarla saldırması elbette kabul edilemez. Bunu birkaç başlıkta ilkesel olarak kabul etmek mümkün değildir. Birincisi, orası bir sivil yaşam alanı. Uluslararası kamuoyu başta olmak üzere bütün kesimler yüz binlerce sivilin yaşadığı alana yönelik aleni saldırıya tepki göstermeli. İkinci olarak Şam Hükümeti ve Özerk Yönetim arasında Halep’teki Kürt mahalleleriyle ilgili anlaşma var. Özerk Yönetim bu anlaşma gereği 2025 sonbaharında ağır silahlarıyla birlikte bölgeden çekildi. Mahalledeki güvenliği yerel halktan oluşan Asayiş’e devretti. Bu bağlamda da Geçici Şam Yönetimi’nin ihlali söz konusu.

Fransa’da ABD-İsrail-Geçici Şam Yönetimi arasındaki istihbarat paylaşımı, ekonomik işbirliğine dair atılan adımları biz de takip ediyoruz. Halep’teki saldırıyla bu anlaşma arasında ilişkiyi doğrudan kurmak bizler açısından mümkün değil. Fakat ABD’nin ve bölge ülkelerinin sessizliği veya cılız tepkileri kaçınılmaz olarak toplumu da bizleri de şüpheye düşürüyor.

Nihayetinde, Halep’e yönelik saldırılara sessiz kalındığı takdirde Suriye’de sadece Halep’te değil, ülkenin her noktasında çatışma riski barındırmaktadır. Böylesi bir çatışma ortamı ise Suriye halklarının en son isteyeceği şeydir. Bundan fayda sağlayacak olan başta IŞİD olmak üzere Suriye dışı aktörler olacaktır.

İktidara yakın isimler ve medya, çatışmadan SDG’yi sorumlu tutarak 10 Mart Mutabakatı’na uymadıklarını iddia ediyor. Sahadaki gerçek durum nedir? Mutabakat’a kim uymadı ve Mutabakat’ta ilerleme sağlanamayan konular nelerdi?

Bizim bağımsız medya kuruluşlarından ve yapılan resmî açıklamalardan anladığımız 10 Mart Mutabakatı görüşmelerinin devam ettiğidir. Geçici Şam Yönetimi’nin nihai anlaşmaya yanaşmak istemediğine dair izlenime de sahibiz. Bu yeni bir izlenim de değil. 10 Mart Mutabakatı’nın 1. ve 2. maddelerine bakalım: “Tüm Suriyelilerin siyasi süreçte temsil ve devlet kurumlarına katılım hakkı ve Kürtlerin Suriye devletinin asli unsuru olarak tanınması ve hakların güvence altına alınması.” Bu iki maddeyi yerine getirme sorumluluğu Geçici Şam Yönetimi’ne aittir. Aradan geçen 10 aya rağmen Şam bu maddelere dair en ufak somut bir adım atmamış ya da atacağına dair işaret vermemiştir. Bu sebeple, iktidar medyasının bu iddiaları asılsızdır ve bunu psikolojik harbin bir parçası olarak görüyoruz. Meşru olmayan hükümetin, meşru halka saldırısını meşrulaştırma........

© Bianet