menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Tarımdan kopan istihdam bize anlatıyor?

16 0
08.04.2026

İtalyan şair Dante’nin, İlahi Komedya eserinin Cehennem bölümünde Nemrut’a verilen ceza; “Meramını anlatamamak ve başkalarının meramını anlayamamak” şeklinde yorumlanmıştır.

Cehennem’de Nemrut, kimsenin bilmediği bir dille bir şeyler anlatmaya çalışıyor ama kimse onu anlamıyor. Şair Nemrut’un, bu anlaşılmazlığın sebebi olduğu düşüncesiyle ve tabi ki kibri nedeniyle cehennemde olması gerektiğini tasavvur ediyor. Ben de kitabın bu bölümünü her okuduğumda ‘içinde yaşadığımız cehennemdeki anlaşılmazlık öznesinin’ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) olduğunu düşünürüm.

TÜİK çeşitli gerekçelerle kamuoyuna onlarca başlıkta istatistikler, veriler ve raporlar sunuyor ama ne yurttaşlar ne de muhatap olan sivil toplum, muhalefet ve sendikalar onu anlamıyor veya verileri farklı bir şekilde yorumluyor.

Tabi ki TÜİK de bildiğini okuyor, bu yönlü gelen eleştiri ve değerlendirmelerin çoğunu dikkate almıyor.

Misal TÜİK işsizlik oranını Türkiye geneli için son 10 yıldır yüzde 10 ( -1) bandında açıklarken DİSK-AR yüzde 25-30 bandında açıklamaktadır. Halk arasında ise iki oranı yetersiz bulan değerlendirmelerle karşılaşabiliyorsunuz. Çünkü herkesin ve her kurumun “işsiz” diye tanımladığı şey farklı olmaktadır.

TÜİK, AKP iktidarı döneminde en az 3 defa işsiz tanımına müdahale etmiştir. Gerekçesi ne olursa olsun (TÜİK AB ve ILO Standartlarının gereği bu revizyonların yapılması gerektiğini öne sürdü) bu tanım farklılaşmaları verilerin değerlendirmesini ve kıyaslamasını güçleştiriyor.

Bu aşamadan sonra ne kadar işsiz olduğunu anlamak için işsizlik verilerinden çok, işgücü dışı kalan nüfusun ve istihdamın niteliğinin değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyim. Bir anlamda DİSK-AR’ın yaptığı da bu zaten[1].

Türkiye’de işsizliği anlamak için; istihdamın sektörel durumundaki değişimi yani tarım, sanayi ve hizmetler arasındaki dağılımın seyrini; istihdamın işteki durumundaki değişimi yani ücretli/maaşlı/yevmiyeli, işveren/kendi hesabına çalışan veya ücretsiz aile işçisi olan dağılımın seyrini cinsiyet ve bölge bazlı incelemek daha anlamlı olacaktır. TÜİK bölge ve il bazında birçok veriyi paylaşmayarak zaten incelemenin önünü........

© Bianet