Sağlık Bakanlığı İstatistik Yıllığı (SBİY) 2025 Haber Bülteni, 30 Eylül 2025, çarşamba günü, saat 17:00’de (!) yayımlandı. İlki 12 yıl önce, 2014 yılında yine eylül ayının son günü SBİY 2013 Haber Bülteni olarak yayımlanmıştı. Bülten, istatistik yıllığından yaklaşık üç, dört ay önce daha az sayıdaki veri grubunu kapsayacak şekilde yayımlanıyor. Bununla birlikte, ölümlülük, aşılama ve hizmet kullanımıyla ilgili bir önceki yılın verilerine 9-10 ay sonra da olsa ulaşabilmiş oluyoruz. Ve Türkiye’nin dokuz ilinin bulunduğu coğrafyada yaşayanların, AKP’li yılların bundan önceki 16 yılında olduğu gibi, 17nci yılında da değişmeyen bir biçimde sağlık ve sosyoekonomik eşitsizlere mahkûm edilmiş olduğunu görüyoruz. Bu haftaki yazıda söz konusu durumu ve AKP’li Sağlık Bakanlığı’nın verileri kendine saklamak gibi bir özelliğini kendilerinin sunduğu kaynaklar üzerinden ele alacağım.

Yeni Bir Sıfırlama Çabası mı: Türkiye’de Bebek Ölüm Hızı

AKP’li bakanlık verileri kendine saklıyor

AKP tarafından 2002 yılında kurulan 58. Hükümet’e kadar sağlık ve sağlık hizmetleriyle ilgili veriler yıllardır istatistik yıllıklarıyla düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılıyordu. Ancak 58. Hükümet ve o kabinenin Sağlık Bakanı Recep Akdağ ile birlikte, sağlık ve sağlık hizmetleriyle ilgili veriler kamuoyundan 2011 yılına kadar saklandı, paylaşılmadı. Dünya Sağlık Örgütü başta olmak üzere, Türkiye’nin üyesi olduğu uluslararası kuruluşların talebi üzerine, bir AKP Hükümeti ve Sağlık Bakanı olarak ilk defa 2011 yılında, 2008 yılına ait veriler “Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2008” başlığında Bakan Akdağ’ın önsözüyle yayımlandı. O nedenle Türkiye’nin 2003-2007 yıllarına ait sağlık ve sağlık hizmetleriyle ilgili verileri diğer yıllar gibi düzenli bir biçimde bugüne kadar paylaşılmadı.

Sağlık ve sağlık hizmetleriyle ilgili istatistikler, 2011 yılından sonra, Sağlık Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından düzenli olarak yayımlanıyor. TÜİK, özelikle doğurganlık ve ölümlülükle ilgili verileri Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) üzerinden iller düzeyinde, sağlık harcamalarıyla ilgili verileri Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve yerel yönetimlerden ve “Hanehalkı Bütçe Anketi” çalışması üzerinden, hastalıklarla ilgili verileri de “Türkiye Sağlık Araştırması” üzerinden sağlıyor. Sağlık Bakanlığı da bu verileri kullanıp yaptığı hesaplamaları ve sağlık kurumları, sağlık emekçileri, ilaç, sağlık hizmetleri kullanımı vb. verileri Türkiye’nin makro düzeyde ekonomik ve sosyo-ekonomik yapıya göre gruplandığı 12 bölge, İstatistiki Bölge Bilgileri Sınıflaması-1 (İBBS-1), üzerinden paylaşıyor. Bununla birlikte, Sağlık Bakanlığı kaynakları üzerinden 81 ilden herhangi birinin sağlık ve sağlık hizmetleri verilerini, durumunu öğrenebilmek mümkün olamıyor. Çünkü Sağlık Bakanlığı illerin verilerini yayımlamayı uzun zamandır tercih etmiyor.

Tabip Odası Bebek Ölümlerine Önlem Paketini Açıkladı

Bebek ölüm hızı önemli bir toplumsal sağlık düzeyi göstergesidir

Toplumların sağlık düzeyinin değerlendirilmesi ve izlenebilmesi........

© Bianet