menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Güvenli Okullar Bildirgesi nedir?

24 0
20.04.2026

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası’nın (Eğitim Sen), 15 Nisan’da başlattığı 'yaşam nöbeti' 18 Nisan'da Milli Eğitim Bakanlığı önüne asılan 23 maddelik deklarasyonun açıklanması ile sona erdi. Deklarasyonda Türkiye’nin Birleşmiş Milletler (BM) tarafından desteklenen Güvenli Okullar Bildirgesi’ni imzalaması ve uygulaması talep edildi.

Silahlı çatışma bölgelerinde okulların hedef alınması, askeri amaçlarla kullanılması, okullarda şiddetin açığa çıkması ve eğitimin kesintiye uğraması, son yıllarda çocuk hakları alanındaki en ağır ihlallerden biri olarak öne çıkıyor. Bu tablo karşısında devletlerin elindeki en görünür uluslararası siyasi çerçevelerden biri olan Güvenli Okul Bildirgesi, 10. yılında yeniden gündemde.

Eğitim Sen’den ‘Şiddetsiz Okul’ deklarasyonu

Bağlayıcı sözleşme değil, siyasi taahhüt metni

Kamuoyunda zaman zaman “Birleşmiş Milletler Güvenli Okul Bildirgesi” olarak anılsa da metin teknik olarak BM’nin bağlayıcı bir sözleşmesi değil. Bildirge, 2015 yılında Norveç ve Arjantin öncülüğünde, BM üyesi devletler arasında geliştirilen hükümetler arası siyasi bir taahhüt metni olarak ortaya çıktı. Temel amacı ise savaş ve çatışma ortamlarında eğitimi korumak, okulların askeri amaçlarla kullanılmasını sınırlamak, eğitim alanlarında şiddetin olmamasını sağlamak ve çocukların eğitime erişimini güvence altına almak.

Bildirge hukuken bağlayıcı bir uluslararası sözleşme olmamasına rağmen, öğrencilerin, öğretmenlerin, okulların ve üniversitelerin çatışma koşullarında korunmasına ilişkin somut taahhütler içeriyor.

Çatışmalarda en büyük riski çoğu zaman kız çocukları yaşıyor. Bu yüzden bildirge, yalnızca okul güvenliği değil, kız çocuklarının eğitime eşit erişimi ve cinsiyet eşitliği açısından da önemli görülüyor.

“Çocukları değil, onları bu hale getiren sistemi konuşun”

123 ülke taraf, Türkiye listede yok

28-29 Mayıs 2015’te Oslo’da devletlerin katılımına açılan bildirge sonraki süreç Buenos Aires 2017, Palma de Mallorca 2019, Abuja........

© Bianet