We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Sarı binanın serüveni

12 0 0
02.10.2021

Yaşadığımız güncel sorunların yanında "Sarı Bina"nın durumu başta Kahramanmaraşlılar olmak üzere insanlarımızı ve bu arada mimarlarımızı ne kadar ilgilendirir, bilmiyorum. Ama biraz irdeleyince göz ardı edilecek bir konu olmadığını görüyorsunuz. Tekil bir olay olarak düşünmeyin, genel "gidişatımızı" yansıtan bir "örnek olay" olarak değerlendirilecek yanları var. Binanın serüveni, iktidarların "yıkarak yapmak" tutkusunun bir örneği. Bunun yanı sıra mimarlık kültürümüz açısından da önem taşıyor.

"Yıkarak yapmak" deyince aklınıza uzun soluklu mimarlık eleştirmenlerimizden Uğur Tanyeli'nin aynı adı verdiği kitabı gelmesin. Tanyeli o deyimi, kuramsal bağlamda ve "ezber bozma" gibi bir anlamda kullanıyor. Eğer yine de mimarlıkla bir bağ kurmak istiyorsanız, mimarlık tarihinde uluslararası bir yere sahip İstanbullu hemşerimiz Spiro Kostof'un "Majesteleri Kazma - Yıkımın Estetiği" başlıklı makalesini tavsiye ederim. (Makalenin çevirisi Mimarlık dergisinin 1983/10 sayısında yayınlanmış.)

"Sarı Bina", 1990'larda mimarlar Haldun Sunal ve Arif Nafiz Aköz tarafından tasarlanan ve kentin merkezine inşa edilen "Kahramanmaraş Özel İdare İş Merkezi." Bu kadar uzun isim olur mu? Kahramanmaraşlılar uygun adı bulmuşlar, iyice göze çarpan renginden dolayı "Sarı Bina" demişler. Bence sadece bu adlandırma bile kent halkının yapıyı kabullendiğini, olumlu veya olumsuz yanlarıyla yapının kent belleğinde yer edindiğini gösteriyor.

Ama herkes aynı görüşte değil. Yapımının üzerinden neredeyse 30 yıl geçtikten sonra "Sarı Bina"yı kent belleğinden silmek, 19 katlı binayı ortadan kaldırmak isteyenler yoğun bir kampanya başlatmışlar. Yazılı basında ve sosyal medyada, kentin genel dokusu ile bağdaşmadığını, aykırı durduğunu, işlevsel olmadığını söyleyen haberler yaygınlaşmış. Bu yönde bir kamuoyu oluşturulmaya çalışılmış.

Söz konusu olumsuz değerlendirmeleri uzman birileri mi yapıyor? Hayır. Örneğin neye dayanarak binayı "Dünyanın en saçma binası" diyerek yaftalıyorlar? Her şeyi Google'dan öğreniyoruz ya, "Dünyanın en saçma binası" diye arattırdığınızda karşınıza "Sarı Bina" çıkıyormuş. Anlaşılan internet ortamını kullanan birileri "hashtag" filan diye böyle nitelemeler yapmış, sonra da Google'dan aldıkları yanıtları bu nitelemelerini doğrulayan kanıtlar olarak kullanmaya çalışıyorlar. "Binanın kötü şöhreti dünyaya mal oldu" diyorlar.

Başkan müjdeyi veriyor

Sonunda geçen haziran ayında Kahramanmaraş Belediye Başkanı müjdeyi verir. Kesin karar alınmıştır, "Sarı Bina"nın yıkımına Kurban Bayramında başlanacaktır. Neden yıkım için öyle bir tarih belirlenmiş? Belki "kurban kesme " ile "bir binayı yıkarak yok etme" arasında bir analoji kurulabilir (!).

Belediye başkanı özetle şöyle demiş: "Çok uzun süreli bir çalışma yaptık... Kent kamuoyunda binanın yıkılması konusunda fikir birliği oluştu. Bunun üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız ile çalıştık. Bakanlığımız burayı kentsel dönüşüm bölgesi ilan etti." Kentsel dönüşüm denilince akan sular durur. Artık yıkım için gerekli yasal dayanak bulunmuştur.

Binanın yıkılmasını öngören çalışmalar kimlerle, hangi uzmanlarla yapıldı? Sonunda herkesin görebileceği yazılı bir rapor haline geldi mi? Kamuoyunda yıkım konusunda fikir birliği oluştuğu sonucuna nasıl varmış belediye başkanı? Bilinmiyor, bu söylenenlerin somut bir dayanağı yok.

"Kentsel dönüşüm" yani yıkım, adliye vb. yönetsel yapılarla birlikte "Sarı Bina"nın da içinde bulunduğu 40 dönümlük genişçe bir alanı kapsıyor. Buraya park yapılacağı söyleniyor. Ama bu işin parkla kalmayacağını, sonunda buranın yeni inşaatlarla yerel bir "külliye"ye dönüşebileceğini tahmin edebilirsiniz.

Belediye başkanı binanın yıkımının bedavaya geleceğini, hatta üste para alacaklarını eklemiş. Doğru, yıkım işini yapanlar para almazlar, çıkan enkazın satışından elde edecekleri gelire karşılık bir miktar para da verirler. Ama bu para, yıkılan binanın ilk inşaat maliyetinin yanında dikkate alınmayacak kadar küçük bir rakamdır. Hele "Sarı Bina" gibi özellikleri olan bir binanın yüksek yapım maliyeti düşünüldüğünde, enkaz bedelinin lafı bile edilmez.

'Yıkılmasın' diyenler de var

Yerel basında yer alan yazılara baktığınızda belediye başkanın yıkım kararına karşı çıkanların da........

© Bianet


Get it on Google Play