Uzay ve zamanın gizli oyunu: Solucan delikleri |
Uzay boşluğuna baktığımızda yıldızlar, galaksiler ve karanlık madde yani yalnızca maddesel yapı değil; zamanın kendisi ile oynayan olgular da gizlenmiş durumda. Kuantum fiziği ve görelilik teorisinin kesiştiği bu sınırda, uzun zamandır bilim kurgu tarafından ele geçirilen bir kavram var: “wormhole” yani solucan delikleri. Birçoğumuz bu kelimeyi evrenin kısayolu olarak biliyoruz. Bununla birlikte, son günlerde yayımlanan yeni araştırma, bu kavramın ardında çok daha köklü ve şaşırtıcı bir gerçeklik olabileceğini gösteriyor: solucan delikleri belki de aslında yoklar, ama bize zamanın yapısı hakkında daha derin bir pencere sunmaktalar.
Einstein ve Rosen’in 1935’te ortaya koyduğu “köprü” (Einstein–Rosen Bridge) fikri, o dönem için büyük bir adım oldu. İki uzay-zaman parçası arasında matematiksel bir bağlantı olarak tasarlanmıştı. İlk bakışta bu, iki ayrı evreni ya da uzayın iki noktasını birleştiren “tünel” gibi görünüyordu ve bu yüzden “wormhole” yani solucan deliği olarak adlandırıldı. Yıllarca bilim kurgu yazarları bu kavramı kullanarak ışıktan hızlı seyahat ögeli romanlar ve filmler yazdılar. Böylece Einstein’ın koyduğu ışık hızı mutlak hızdır sınırı da solucan delikleri sayesinde aşılabiliyordu ve uygarlık evrenin her yerine teorik olarak ışıktan hızlı bir şekilde seyahat edebilirdi. Ama son araştırmalar gösteriyor ki belki de solucan delikleri evrenin iki noktasını değil de aslında evrende zamanın iki noktasını bağlıyor olabilir.
Bu yeniden yorumlama bizi şuna götürüyor: Solucan delikleri bir nevi zamanın mikroskobik davranışının bir aynası haline geliyorlar. Kuantum mekaniği doğası gereği........