Geçen hafta, ABD’nin barış görüşmelerindeki tıkanıklığı gidermek için İran’a yönelik askeri müdahale planladığına dair raporların ortasında, Asya’daki ham petrol fiyatları varil başına 125 dolarla yeni bir rekor kırdı. Küresel ortalama petrol fiyatı da 113 dolara ulaşarak 2022’deki pandemi sonrası durgunluktan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Nihayetinde Trump, bu tehdidinden (şimdilik) geri adım attı ve “barış görüşmelerinin” hala devam ettiğini belirtti. Ancak ABD’nin, bir “nükleer anlaşmaya” varılana kadar deniz ablukasını sürdüreceğini iddia etmesi, barışçıl bir çözüm umutlarını daha da zayıflattı.

Savaş üçüncü ayına girerken petrol fiyatları bir miktar gerilese de 100 doların oldukça üzerinde kalmaya devam etti. Hürmüz Boğazı kapalı kalmayı sürdürüyor ve neredeyse hiçbir gemi buradan geçiş yapamıyor. Dünya ekonomisi için asıl mesele artık sadece petrol değil; uçak yakıtı gibi petrol ürünlerinde ve bu yılki tarımsal ile endüstriyel üretimi sürdürmek için gereken bir dizi hammaddede yaşanacak kaçınılmaz küresel kıtlıktır. Halihazırda ABD petrol envanter verileri, ham petrol ve yakıt stoklarında sert düşüşler olduğunu gösteriyor.

OPERASYONEL TABAN TEHLİKESİ VE ARZ ŞOKU

JPMorgan ekonomistleri, küresel petrol stoklarının Eylül ayına kadar “Operasyonel Taban” seviyesine vuracağını tahmin ediyor. “Operasyonel Taban”, küresel petrol üretiminin işlerliğini korumak için gereken minimum seviyedir; bu seviyenin altına düşüldüğünde boru hatları basınç kaybeder, terminaller kapanır ve rafineriler devre dışı kalır. Dünya Bankası’nın yayımladığı son Emtia Görünümü raporu da dünya ekonomisi, özellikle de en yoksul ülkeler ve halkları için alarm verici nitelikte. Enerji fiyatlarının bu yıl, Rusya’nın 2022’deki Ukrayna savaşından bu yana en yüksek seviyesine çıkarak yüzde 24 oranında artması bekleniyor. Genel emtia fiyatlarının ise, yükselen enerji ve gübre fiyatları ile temel metallerdeki rekor seviyeler nedeniyle 2026’da yüzde 16 artacağı öngörülüyor.

Enerji altyapısına yönelik saldırılar ve küresel deniz yoluyla taşınan ham petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 35’ini gerçekleştiren Hürmüz Boğazı’ndaki aksamalar, küresel petrol arzında başlangıçta günlük yaklaşık 10 milyon varillik bir azalma ile kayıtlara geçen en büyük arz şokunu tetikledi. Brent petrol........

© Aydınlık