Geçen hafta 23 Nisan tatilinden yararlanarak haftasonunu ailecek Çanakkale’deki evimizde geçirdik. Basında yer alan bir haber ilgimi çekti. Çanakkale Biga’da Doğanlar Holding’e bağlı Doğtaş ve ve Kelebek Mobilya fabrikalarında 2 bini aşkın işçi, bağlı bulundukları Öz Ağaç İş Sendikası aracılığıyla günlerdir eylemde (fazla mesaiye kalmama, tezgâhları terk etme, işyerinden hediye kabul etmeme vb.) imişler. Eylemin nedeni, toplu iş sözleşmesi (TİS) ile güvence altına alınan banka promosyon haklarının ödenmemesi. Basında yer alan bilgilere göre, rayiç bedeli 67 bin-69 bin lira arasında değişen promosyonun sadece 23 bin lirası ödeniyormuş. Bu tür bir işlem 2023 yılında da olmuş. Öz Ağaç İş Genel Başkanı Tuncay Dolu, haklarını alana dek eylemlere devam edeceklerini söylemiş.

Konu tam bir işletmecilikte Bütünsel ÇES Yönetimi (Çevresel-Ekonomik- Sosyal) yaklaşımı örnek olayı. Kısaca bakalım.

ÜCRETLERİN BANKADAN ÖDENME ZORUNLULUĞU

‘Ücret, Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmelik’ gereği beş ve üzeri sayıda işçi çalıştırılan işyerlerinde ücretlerin banka aracılığıyla ödenmesi zorunludur. Hemen belirtelim ki, işçinin yazılı başvurusuyla ücretini başka bir bankadan almayı isteme hakkı da var. Pek yaygın uygulan(a)masa da!

BANKANIN MÜŞTERİ ŞİRKETLERE KIYAĞI: PROMOSYON

Bu kapsamda bankalar işyerlerini kendisine müşteri olarak kazanmak için bu müşteri şirketlere promosyon veriyor. Sorun bu promosyonun nasıl dağıtılacağı konusunda ortaya çıkıyor. Kamu emekçilerinde sorun çözülmüş, promosyonlar kamu emekçilerinin hakkı. Özel kesime gelince, durum gücü gücü yetene. Eğer işçiler bir sendikada örgütlüyse ve bu konu bireysel toplu iş sözleşmesi (TİS) ile garanti altına alınmışsa bu durumda promosyonlar işçiye ödenmek zorunda. İşçiler örgütsüz ise o zaman da ödeme işverenin insafına kalmış. Bu konuda bilimsel bir çalışmaya rastla(ya)madım. Okurlarımızdan CHP’nin ilgili konudaki yasa teklifindeki genel istatistik (14 milyon özel sektör çalışanı bu haktan mahrum kalıyor vurgusu) dışında bir çalışması olan veya duyan olursa ve iletirse köşemizde memnuniyetle yer veririz.

PROMOSYONUN VERGİ VE SOSYAL GÜVENLİK BOYUTU

Banka promosyonunun Gelir Vergisi Yasası açısından gelir türlerine girip girmediğine bakalım. Ücret geliri ‘bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen........

© Aydınlık