Esad’ın beş deniz projesi depreşir mi? |
Esad Hükümeti döneminde Suriye, bölgesel jeopolitik ve ekonomik etkisini artırmak amacıyla, 2004 yılında ilk kez “Beş Deniz Projesi”ni hazırladı. İnanması zor ama proje halis muhlis bir Suriye aklı ve mamulüydü. Suriye’nin “Beş Deniz Projesi”, İsrail’in sırtını dayadığı uluslararası tekelci kapitalist holdinglerin ve ABD’yi bu amaç uğruna bir askeri makine olarak kullanmak isteyenlerin eseri olan Büyük ve Genişletilmiş Orta Doğu Projesi (BOP)’ne karşı geliştirildi. BOP, milli üretim, savunma, eğitim, güvenlik ve egemenliği karakter edinmiş devletlerin ve bunu amaç edinen “Beş Deniz Projesi”nin düşmanıdır. BOP, sadece milli devletlerin tasfiyesini değil aynı zamanda etnik, dinsel, mezhepsel, kabile ve aşiret asabiyetini öne çıkaran ucube mahalli yönetimleri de teşvik ediyordu.
Buna mukabil BOP’un panzehiri “Beş Deniz Projesi”; Akdeniz, Hazar Denizi, Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz’i (bazen Kızıldeniz yerine daha geniş bir ticaret ağı kastedilerek) birbirine bağlayan bir “merkez” olmayı hedefliyordu. Ağır sıklet merkezinde Türkiye ve Suriye vardı. Suriye, Türkiye, Irak ve İran arasında ekonomik ve stratejik bir entegrasyon kurmayı hedefleyen kapsamlı bir bölgesel kalkınma projesiydi. Göle atılan taşın yarattığı halkalar misali çekirdek merkezden daha geniş coğrafyaları içine alan bu ülkeleri birbirine altyapı, ulaşım, enerji hatları ve ticaret ağlarıyla bağlamayı hedefliyordu.
Ekim 2007’de Ankara’da Sayın Erdoğan ve Abdullah Gül’e sunulan, bakanlar ve askeri yetkililerle paylaşılan “Beş Deniz Projesi”nde Suriye ve Türkiye’nin, Avrupa, Asya ve Afrika arasında ticaret ve enerji akışının zorunlu bir kesişim noktası (kavşağı) haline geleceğini vurgulanmıştı. Proje, sadece siyasi değil, petrol/gaz boru hatları, demiryolları ve karayolları, ortak barajlar, üretim tesisleri (lokomotif fabrikasının Nusaybin-Kamışlı sınır bölgesinde inşa edilmesi) gibi altyapı yatırımlarını kapsıyor ve bu temelde nihai merhalede güvenlik ve askeri işbirliğinin temel taşlarının nasıl döşeneceği ayrıntılı anlatılıyordu. Bu vizyon Türkiye’nin Orta Doğu ile olan ticaret........