Gazze, Suriye ve İran’dan sonra artık hiçbir olay hakkında Bosch (boş) konuşulmayacak. Hiçbir reklam “masum” telakki edilmeyecek. Hiçbir eşya sadece “ticari meta” veya “ev eşyası” olarak nazari dikkate alınmayacak. Zira ulusal ve uluslararası şirketler sadece ticari bir kuruluş değildir. Şirketlerin evet en ulvi amacı çok kâr elde etmek, büyümek ve zirvede kalmaktır. Ancak bu şirketlerin sadece bir kâr güdüsü olmadı. Şirketler ekonomik, askeri, diplomatik, istihbarat, eğitim, lisaniyat, sosyal ve kültürel projelerin merkezinde yer alır ve hatta bizatihi bu unsurların kendileridir. Ürettiği neyse insan yaşamını etkiler, yönlendirir, yönetir ve inşa eder.

İngiliz emperyalizminin Hindistan ve Kuzey Amerika (bugünkü ABD ve Kanada) coğrafyasındaki omurgası şirketlerdi; Doğu Hindistan Şirketi (East İndia Company); Clive, Child ve Doğu’nun Rothshild ailesi olarak bilinen Sassoon aileleri şirketleşmiş ve kapitalzim ile emperyalizmin ana kolonlarını oluşturmuştur. İngiliz emperyalizminin Amerika kıtasındaki yayılımı, Kraliyet imtiyazı alan şirketler (chartered companies) ve bu süreçte devasa servetler edinen İngiliz Hanedanlığı’nın ticaret ortakları olan aristokrat aileler aracılığıyla yürütülmüştür. Virginia Şirketi (1606); tütün ve yan ürünleri, Massachusetts Körfezi Şirketi (1629); kereste, balıkçılık, kürk, İngiliz kolonileri inşaat işleri ve teokratik nizam tesis etme, Harvard Üniversitesinin kurulması, gemi yapımı, içki üretiminde tekeldi.

Hudson’s Körfezi Şirketi (1670); hayvan kürklerini toplama ve Avrupa pazarlarına satma, mağazacılık, gayri menkul ve depolar/antrepolar sahibi, kendi parasını basmış, koloniler inşa etmiş, yasalar koymuş ve Kanada’nın yüzde 40’ını idare etmiş, Royal Afrika Şirketi (Kraliyet Afrika Şirketi) Afrika’dan Amerika kıtasına on binlerce insanı ailelerinden, yurtlarından kopardı, altın ve değerli madenleri yüzlerce yıl çaldı, filleri katletti dişlerini çaldı, Afrika’nın her yerine karakollar inşa etti, kabileleri birbirlerine karşı kırdırdı, etnik ve dini farklılıkları savaşlara dönüştürdü. Drax, Penn, Lee ve Fitzhugh, Astor, Rothshild aileleri şeker, kahve, tütün, köle ticareti, kürk, gayrimenkul, finans alanında İngiliz hanedanlığın ortaklarıydı. Penn ailesi İngiliz Hanedanlığına verdikleri borç karşılığında tüm Pennsylvania eyaletinin mülkiyeti ve yönetim hakkı sahibi oldular.

HALİFAX AİLESİ

Rothshild ailesi İngiliz emperyalizminin Amerika’da kalıcı olması için savaşlarını ve sömürge genişlemesini finans etti. Bir de Halifax ailesi vardır; İngiliz emperyalizminin omurga ailesi desek abartı olmaz. Stratejik bir askeri üs (Kanada’daki Halifax şehri) hem de sanayi devrimiyle yükselen dev........

© Aydınlık