Dünya siyasetinde bazı coğrafyalar yalnızca harita üzerinde dar bir geçiş değildir, küresel güç mimarisinin stres testidir. Hürmüz Boğazı bu eşiklerin başında gelir. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği bu dar hat, askeri konuşlanma arttıkça enerji fiyatlarından ittifak psikolojisine kadar geniş bir alanı etkiler. Asıl soru şu: Bölgesel güç dengeleri sertleştikçe ittifaklar güçlenir mi yoksa maliyet arttıkça kırılganlaşır mı?

ABD’NİN KÖRFEZ YIĞINAĞI

Amerika Birleşik Devletleri Donanması, Umman Körfezi ve Hürmüz hattına uçak gemisi taarruz grupları (Uçak Gemisi Görev Grubu), güdümlü füze destroyerleri ve amfibi unsurlar kaydırdı. Bölgesel omurga ABD Beşinci Filosu üzerinden işliyor. Buna ek olarak, nükleer tahrikli bir denizaltının (SSN - Nuclear-Powered Attack Submarine / Nükleer Güçle Çalışan Taarruz Denizaltısı) da bölgeye intikal sürecinde olduğu biliniyor. Bu unsur, görünürlüğü düşük ama caydırıcılığı yüksek bir kapasite anlamına geliyor zira denizaltılar kriz anında hem istihbarat hem de hassas vuruş kabiliyeti sağlar. Körfez’de dönemsel olarak 15-25 bin arası personel, bir uçak gemisi, 6-10 refakat gemisi, taarruz denizaltıları ve deniz-hava entegre sensör ağı bulunabiliyor. Bu, küresel ABD kapasitesinin küçük bir yüzdesi gibi görünse de sembolik ağırlığı yüksek zira deniz ticaretini kontrol eden taraf, kriz anında küresel fiyatlama gücünü de etkiler.

ENERJİ BOYUTU KRİTİK

Hürmüz’den günlük 17-20 milyon varil petrol ve yoğun LNG (Liquefied Natural Gas - Sıvılaştırılmış Doğal Gaz) akışı geçiyor. Suudi Arabistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar, ihracatının büyük kısmını bu hatta yaslıyor. Boğazın fiilen kapanması düşük olasılık fakat sınırlı taciz, gemi denetimi veya mayın tehdidi dahi sigorta primlerini ve navlun maliyetlerini sıçratır. Askeri hamlenin ekonomik çarpanı burada büyür.

Olası bir ABD-İran çatışmasında alınacak ağır bir hasar, ABD’nin ‘yenilmez donanma’ imajını zedeler! Süper güç statüsü bir gecede düşmez fakat caydırıcılık erozyona uğrarsa ittifak zinciri gevşer. 1979 İran Devrimi sonrası Körfez’de her gerilim, Washington’un güvenlik garantörlüğünü test etti. Algı kaybı, taktik kayıptan daha kalıcı olabilir.

NATO SAHASINDA TSK İMZASI

NATO tatbikatında Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK)........

© Aydınlık