Bu yazıda öncelikle 1969 yılında çıkarılan 1163 Sayılı Kooperatifçilik Kanunu’na göre kurulmuş olan kooperatiflere değinilecektir. Çalışma alanlarına göre 2024 yılı itibarıyla kooperatif ve ortak sayıları aşağıda listelenmiştir:

1.Tarımsal Kalkınma Kooperatiflerinin sayısı 6 bin 369 olup toplam 722 bin 848 ortağı vardır. Birim kooperatif başına düşen ortak sayısı 113’tür.

2. Su Ürünleri Kooperatiflerinin sayısı 593 olup toplam ortak sayısı 30 bin 216, ortalama ortak sayısı 51’dir.

3. Sulama Kooperatifleri 2 bin 442 adet olup ortak sayısı 291 bin 903’tür. Birim kooperatif başına 120 ortak düşmektedir.

4. Pancar Ekicileri Kooperatiflerinin 31 birim kooperatiften ibaret olduğu halde Tarım Bakanlığı denetimindeki diğer bütün kooperatiflerin toplamından daha fazla olan 1 milyon 206 bin 559 ortağa sahiptir. Birim kooperatif başına 38 bin 921 ortak düşmektedir.

5. Yaş Meyve Sebze Pazarlama Kooperatifleri de sınırlı sayıda olup sadece 29 birim kooperatif mevcuttur. Bu kooperatiflerin toplam ortak sayısı 2 bin 953 olup, birim kooperatif başına 101 ortak düşmektedir (Bkz.1).

1163 Sayılı Kanun’a göre kurulmuş olan bu kooperatiflerden ilk dört sırada yer alanlar Tarım ve Orman Bakanlığının, sonuncu kümeyi oluşturan Yaş Meyve Sebze Pazarlama Kooperatifleri Ticaret Bakanlığının denetimi altındadır.

1972 tarihli ve 1581 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunu’na göre işletilen Tarım Kredi Kooperatifleri de Tarım ve Orman Bakanlığının denetimindedir. Bunlar bin 623 birim kooperatiften oluşmaktadır. Toplam 851 bin 621 ortağa sahip olan Tarım........

© Aydınlık