Gübrenin ekonomik kullanımı |
Kaynakçada künyesi verilen eser, danışmanlığını yaptığım bir doktora tezidir. Anılan çalışma pamuk, tütün, ayçiçeği, buğday, mısır, sanayi domatesi, kuru ve sulu koşullarda çekirdeksiz üzüm olmak üzere sekiz ayrı ürünle ilgili gübre-verim denemesi sonuçlarına ve üreticilerle yapılan anketlere dayanmaktadır (Bkz.1). Bu yazıda sadece pamukla ilgili sonuçlara değinilecektir.
PAMUK DENEMESİ
Deneme, Nazilli Bölge Pamuk Araştırma Enstitüsünde 1984-86 yılları arasında yürütülmüştür. O zaman üreticiler tarafından yaygın olarak kullanılan Nazilli-84 çeşidi; sıra arası 80, sıra üzeri 20 cm olacak şekilde ekilmiştir. Ekimden önce dekara 5 kg fosfor pentaoksit (P2O5) düşecek şekilde fosforlu gübre atılmıştır. Denemede 5 farklı azot dozu uygulanmış, azotlu gübrenin yarısı ekim sırasında, diğer yarısı birinci sudan önce verilmiştir (Işın, s.67).
Deneme verilerinin regresyon analizleri sonucunda ekonomik yorum için 1985 yılı deneme sonucuna dayanan aşağıdaki kareköklü denklem seçilmiştir.
Y=376 - 3.64N 20.2N½
Denklemde Y, kütlü pamuk verimini göstermekte olup birimi kg/da’dır. N ise uygulanan saf azot miktarı olup onun da birimi kg/da’dır (Işın,s.68).
Teknik olarak en yüksek verim düzeyini belirlemek için denklemin birinci türevini sıfıra eşitlemek gerekir. Birinci türev;
dY 10.1 ------ = - 3.64 ------- dN N½ olur. Türev denklemi sıfıra eşitlenerek çözülünce N=7,7 bulunur. Bu........