‘Ah Güzel İstanbul’ heykeli

Cumhuriyet’in 50. yıldönümü nedeniyle 1974 yılında Gürdal Uyar tarafından yapılıp Karaköy Meydanı’na konulan ama bir süre sonra CHP-MSP Hükümeti tarafından “müstehcen” olduğu gerekçesiyle yerinden alınarak bir anda yok edilen -ya da kaybolan- ‘Ah Güzel İstanbul’ heykeli ile sinemamızda “Utanç Yılları” ya da “Yitik Yıllar” olarak tanımlanan seks filmleri salgınının yakın bir ilgisi vardır. Bu yakınlık, ‘nü’ tarzındaki heykelle, seks filmleri arasındaki öz ve de biçimsel yönden değil de o dönemdeki siyasal iktidarın porno ile sanat arasındaki olguya çelişkili yaklaşımından kaynaklanır.

Tufan Türenç, 20 Nisan 2004 yılında Hürriyet gazetesindeki köşesinde heykelin öyküsünü şöyle anlatır:

“1974 yılı başında Cumhuriyet’in 50. yıldönümü nedeniyle bazı sanatçılara kent meydanlarına dikilmek üzere bazı heykeller sipariş edildi. Bu sanatçılardan biri de Gürdal Duyar’dı. Sanatçıdan Karaköy Meydanı’na dikilmek üzere İstanbul’u tasvir eden bir heykel yapması istendi. Duyar, İstanbul’a aşık bir sanatçı olarak güzel, dişi bir kadın heykeli yaptı. Sanatçı, geriye doğru hafifçe uzanmış çıplak kadın figürüyle İstanbul’u tasvir ediyordu.

“‘Güzel İstanbul’ heykeli törenle Karaköy’e, tam Yüksek Kaldırım’ın ağzına, meydana hakim bir yere dikildi. Sonra da kıyametler koptu. O sırada ülkeyi CHP-MSP koalisyonu yönetiyordu. Ecevit başbakan, Erbakan da başbakan........

© Aydınlık