Geçen hafta yurdumuza, dünyamıza, kültürümüze sahip çıkmanın bir yolunun da akademik araştırmalar, arkeoloji, ilim, bilim ile olduğuna değinmiştim. Topraklarımızın tarihini yazmayı yabancıların taraflı gözüne bırakmak yerine kendimizin bu tarihi arayıp, bulup, kendimizin yazması gerektiğine değinmiştim.

Buna “Yumuşak Güç” dendiğinden söz etmiştim. Yabancıların bu gücü çok iyi kullandıklarından ancak tarafsız olmadıklarından da bahsetmiştim. Topraklarımızın en eski tarihi arkeoloji ve antropoloji ile anlaşılabiliyor. Ben de birçok arkeolog, jeolog, antropolog ile konuşarak, bilgi alarak burada sizlerle bu bilgileri gelecek haftalar boyu paylaşacağım.

ARKEOLOJİ NEDİR?

İzmir Arkeologlar Derneği Başkanı Fatma Ela Baltutan şöyle anlatıyor: “Türk Dil Kurumu arkeolojiyi ‘Kazı bilimi; tarih öncesi ve eski çağlardan kalma eserleri tarih ve sanat açısından inceleyen bilim’, arkeoloğu ise ‘Kazı bilimci; arkeoloji ile uğraşan kimse’ olarak tanımlamıştır.

Ancak bu eksik, hatta hatalı diyebileceğimiz bir tanımdır.

Çünkü arkeologlar sadece kazı yapmaz. Kazı arkeologların kullandığı araştırma yöntemlerinden sadece bir tanesidir. Antropologlar, sanat tarihçiler, jeologlar, zoologlar, hatta inşaatçılar da kazı yapmaktadır. Üstelik arkeoloji, eski çağlardan kalma eserleri sadece tarih ve sanat açısından değil; pek çok farklı disiplinle inceler.

DİSİPLİNLER ARASI ÇALIŞMA

O nedenle tarihçiler, sanat tarihçiler, mimarlar, restoratör ve konservatörler, antropologlar, jeologlar, zoologlar, botanikçiler, Eski Çağ dili uzmanları, nümizmatlar ve daha pek çok bilim dalı uzmanları ve sanatçılar (ressam, heykeltraş, seramik sanatçısı,vb) arkeologlar ile çalışırlar.

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle arkeolojiye yardımcı bilim dalları da artmıştır.

Arkeologların işi kolaylaşmış ve böylece çok daha fazla veriye çok daha kısa sürede ulaşılmaya başlanmıştır. Sözcük dilimize Fransızcadan geçmiştir. Archéologie Fransızca ‘Eski şeyler bilimi’ anlamındadır. Osmanlıcası ‘‘Atikıyyat’tır (F.Devellioğlu, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik........

© Aydınlık