Geçen hafta Etik Değerler konusuna giriş yaptık. Bu hafta farklı felsefeciler, sosyologlar ve eğitimcilerle Etik konusuna bakmaya devam ediyoruz. Etik Değerler daha çatışmasız bir iletişim ve daha çatışmasız bir dünya için hem kendimize, hem de çocuklarımıza gerekli. Kişilik eğitiminde bize en çok yardımcı olacak kavram ‘eşduyum’dur. Eşduyum (empati) kendimizi karşımızdakinin yerine koymak, karşımızdakini anlamak anlamını taşır.

Çocuklarımıza ve öğrencilerimize evrensel değerleri öğretirken sık sık eşduyum kavramından faydalanabiliriz. Kendimize nasıl davranılmasını arzu ediyorsak, diğerlerine öyle davranmamızın doğru olacağı açısı çocuklarımıza ve öğrencilerimize vereceğimiz değerler eğitiminin hareket noktası olabilir.

Sokrates’in veya Descartes’ın anlatılarındaki gibi felsefeciler ilkçağlardan beri erdemli yaşamın temel taşlarını aramış, sorgulamış, tartışmış ve yazmışlardır. İyi, doğru ve dolayısı ile mutlu yaşamın sırrını erdemli davranışlarda bulmuşlardır. Bugün, bu arayış sonucunda vardıkları temel evrensel değerlere bakalım.

Bu temel değerler sizlere yine filozofların anlatımları veya yaşanmış olayların derlenmesi ile gerçek yaşama bağlayarak sunmak isterim. Önce Sokrates’in kısa bir öyküsü ile başlayıp, sonra Descartes ile devam etmek kronoloji açısından iyi bir yol olabilir. Tabii, etik üzerine yazmış, düşünmüş, binlerce felsefeci, yüzlerce kuram vardır. Burada yalnızca en ünlülerden birkaç örnekleme alıyoruz

EKHEKRATES: Phaidon, Sokrates’in tutuklu bulunduğu yerde zehir içtiği gün onunla mıydın, yoksa bildiklerini sana bir başkası mı anlattı?
PHAİDON: O gün Sokrates’in yanındaydım, Ekhekrates.
EKHEKRATES: Öyleyse son demlerinde söylediklerini bize anlat; ne söylediğini öğrenmeyi çok istiyorum.
PHAİDON: Sana her şeyi anlatmaya çalışacağım…
……………………………………………………………………
SOKRATES: Azizim Simmias, dedi, büyük bir parayı verip karşılığında birçok küçük para alındığı gibi, bir hazzı başka bir hazla, bir acıyı başka bir acı ile, bir korkuyu başka bir korku ile değiştirmek erdemi kazanmak için gerçek bir yol değildir.
Yaşamdaki tek sağlam para bilgeliktir. Yüreklilik, ölçülülük, adalet, her şey, ancak bununla satın alınır. Kısaca açıklamak gerekirse, gerçek erdem bilgelikle kazanılır. Bu erdeme, hazlar, korkular ve benzeri başka şeyler ister eklensin ister eklenmesin, ne önemi var.
Bilgelikten ayrılmış ve kılıfına uydurulmuş erdemlere gelince, bunlar, doğrusu ancak kölelere yaraşan, sağlam ve doğru tarafları olmayan bir gölgeden başka bir şey değildirler. Oysa gerçek erdem bütün bu tutkulardan arınmadır, ölçülülük, adalet, yüreklilik ve bilgeliğin kendisi erdemi arama aracıdır…

PHAİDON: Ekhekrates, gerçekten Sokrates beni bin kez büyüledi. Hiçbir zaman ona onun yanında geçirdiğim bu saatlerdeki kadar hayranlık duymadım. Benim onda en çok vurulduğum şey, bu delikanlıların itirazlarını karşılamasındaki incelik, iyi niyet ve saygı; sonra sözlerinin bizim üzerimizdeki derin........

© Aydınlık