Temmuz ayı boyunca Fransa’daydık. Kavurucu sıcaklara rağmen eşimle birlikte arkadaşlarımızı, kardeşlerimi ziyaret etme, kızlarım ve torunlarımla güzel zaman geçirme fırsatı bulduk. Elbette en mutlu günümüz büyük torunum Melissya’nın düğünü oldu. Kırk yıl yaşadığım Fransa’da kendimi bir yabancı gibi hissetmiştim. Artık Vatanımdaydım. Emekli olduktan sonra Türkiye’ye döneli sekiz yıl olmuştu. Ama elbette beni Fransa’ya bağlayan bağlarımın varlığı devam ediyor. İki kızım ve 5 torunum Fransa’da yaşamaya devam ediyor. Oğlum ise benden önce Türkiye’ye dönmüştü. Bu yıl büyük torunum Melissya’nın düğünü ile birlikte son üç torunumun on sekiz yaşını doldurmalarının, Liseyi başarıyla bitirmelerinin ve üçünün birden üniversiteye kayıt yaptırmaları da ayrı bir sevinci yaşattı bize.

Bütün bunların dışında yaşadığım başka bir sevinç de Fransa’nın Milli Kahramanı General Charles de Gaulle üzerine yeni vizyona giren bir film izlememdi. Emperyalizme karşı bağımsızlık mücadelesi veren ve çağdaş bir cumhuriyet kuran Mustafa Kemal Atatürk’ün ülkesinin bir vatanseveri olarak de Gaulle’a karşı bir ilgim vardı. Onun mücadelesini İkinci Dünya Savaşında Nazi işgaline karşı mücadelesini ve en önemlisi de sözüm ona Fransa’yı işgalden kurtarma bahanesi ile denetim altına almasına karşı gösterdiği direnişle yakından ilgilenmiş, araştırmış ve defalarca Aydınlık’ta veya Teori dergisinde yazılar yazmıştım. Sinemada de Gaulle filminin gösterime girdiğini öğrenince soluğu sinemada aldım. Daha önce de birkaç film izlemiştim de Gaulle üzerine. Ama bu defa bambaşka bir de Gaulle filmiydi. Az da olsa de Gaulle’ün savaş sırasında ve sonrasında ABD’nin Fransa’yı denetim altına alma planlarına karşı mücadelesi yazıldı çizildi. Ama ilk defa bu kadar açık bir şekilde de Gaulle’ün ABD planlarına karşı mücadelesi beyaz perdeye aktarılıyordu.

Ben sinema eleştirmeni değilim. Bu yazım da bu filmin eleştirisi üzerine olmayacak. Esas olarak filmin siyasi içeriğine ve de Gaulle’ün ABD emperyalizmine karşı mücadelesini değerlendirmeye çalışacağım.

DE GAULLE İLE ROOSEVELT ARASINDAKİ FRANSA’NIN EGEMENLİĞİ MÜCADELESİ

Antonin Baudry’nin yönettiği La Bataille de Gaulle (De Gaulle’ün Savaşı), Charles de Gaulle’ün İkinci Dünya Savaşı yıllarındaki mücadelesini anlatan iki bölümde gösterime giren 5,5 saatlik siyasi yönü öne çıkan tarihsel bir filmdir. Filmin senaryosunu Antonin Baudry ve Bérénice Vila kaleme almış. Başrolde, Charles de Gaulle’ü Simon Abkarian, Winston Churchill’i Simon Russell Beale, Henri Giraud’yu Thierry Lhermitte, Roosevelt’i ise Campbell Scott canlandırıyor. Filmin diğer önemli karakterleri arasında Jean Moulin, Philippe Leclerc ve Fernand Bonnier de La Chapelle de bulunmaktadır.

Filmin dayandığı temel tarihsel kaynak, İngiliz tarihçi Julian Jackson’ın “De Gaulle: Une certaine idée de la France” adlı biyografisidir. Okumakta olduğum ama henüz bitiremediğim bin sayfaya yakın bir kitap. Pathé film şirketinin resmi film dosyasında da filmin doğrudan Jackson’ın bu eserinden uyarlandığı belirtilmektedir. Jackson, filmin tarih danışmanı olarak da yapım sürecinde önemli rol oynamıştır.

Baudry’nin Jackson’ı tercih etmesinin nedeni yönetmenin ve senarist Bérénice Vila’nın açıklamalarına göre Jackson’ın de Gaulle’ü, yalnızca büyük bir devlet adamı değil, aynı zamanda son derece yalnız, inatçı, zor anlaşılır ve kendisini Fransa’nın tarihsel devamlılığının taşıyıcısı olarak gören bir siyasetçi olarak ele almasıdır.

İki film toplamda yaklaşık beş saatlik bir tarihsel panorama meydana getirir. Birinci bölüm, L’Âge de fer (Demir Çağı), 1940-1942 dönemini; ikinci bölüm, J’écris ton nom (Adını yazıyorum), ağırlıklı olarak 1942-1944 dönemini anlatır.

Bu iki filmde savaş yalnızca Almanya ile Fransa arasındaki askerî mücadele olarak ele alınmaz. Asıl mesele, Fransa adına kimin konuşacağıdır. Vichy rejimi mi? Londra’daki de Gaulle mü? Cezayir’deki Darlan ve ardından Giraud mu? Yoksa savaşı kazanan Amerikan ve İngiliz müttefikleri mi?

Bu nedenle filmin merkezindeki çatışma, zamanla Nazi Almanyası ile Fransa........

© Aydınlık