Η Ευρώπη υπό πολιορκία: Ποιος είναι ο κίνδυνος για το 2026; |
Δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός. Σαν να έχει περάσει ανεπιστρεπτί η εποχή που η διεθνής πολιτική αφορούσε μόνο τους αναλυτές διεθνών σχέσεων. Όπως τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης πολιτικοποιηθήκαμε και στην εποχή του κορωνοϊού αυξήθηκε ο εγγραμματισμός στην υγεία (μαζί και οι θεωρίες συνωμοσίας), έτσι και η νέα αυτή εποχή μάς καλεί να στρέψουμε το βλέμμα στον κόσμο. Να καταλάβουμε τι είναι το Δόγμα Μονρόε. Τι κινδύνους εγκυμονεί η μη εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Τι σημαίνει μια υπερδύναμη που μέχρι πρότινος λειτουργούσε ως παράγοντας σταθερότητας να απειλεί ξένα εδάφη, στο πλαίσιο μιας συναλλακτικής διακυβέρνησης – μιας διακυβέρνησης, δηλαδή, που στηρίζεται στον πλουτισμό των κυβερνώντων. Ποια είναι η θέση μας, η θέση της Ευρώπης.
Μετά τη Βενεζουέλα, ακολουθεί η Γροιλανδία: μια αυτόνομη επικράτεια που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας, χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ: «Θα σας αγοράσουμε ή θα σας πάρουμε με τα όπλα». Σαν να μην έχουμε δηλαδή πια την πολυτέλεια να σφυρίζουμε αδιάφορα.
Όπως όταν η Ρωσία εισέβαλε σε μια κυρίαρχη ευρωπαϊκή χώρα, ξεκινώντας έναν αιματηρό πόλεμο που μας γύρισε πίσω στα πιο σκοτεινά χρόνια του 20ού αιώνα. Κάποιοι προειδοποιούσαν τότε ότι ο κόσμος μετά τις 14 Φεβρουαρίου 2022 δεν θα είναι πια ο ίδιος. Ακόμη όμως κι όσοι νοιαζόμασταν κι ανησυχούσαμε, είχαμε –μαζί με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις– το περιθώριο μιας σχετικής ησυχίας. Η Αμερική του Μπάιντεν λειτουργούσε ως τροχονόμος υπέρ των δυνάμεων του καλού, προμηθεύοντας την Ουκρανία με πυραύλους και αμυντικά συστήματα. Βάζοντας πλάτη στην Ευρώπη. Τώρα;
Στην εποχή που ο Πούτιν και ο Τραμπ δίνουν τα χέρια, δεν ισχύει κανένας κανόνας. Οι κακοί είναι με τους κακούς και οι δυνάμεις του δημοκρατικού κόσμου σε υποχώρηση. Τα πάντα μπορούν να συμβούν. Γι’ αυτό και η διεθνής πολιτική, ίσως για πρώτη φορά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, παράγει σε τέτοιο βαθμό συναισθήματα ανησυχίας και αβεβαιότητας. Όπως λένε οι ειδικοί, πλέουμε σε αχαρτογράφητα νερά. Με την Ευρώπη να παραμένει ένα από τα ελάχιστα κάστρα της φιλελεύθερης δημοκρατίας, μαζί με τον Καναδά, την Αυστραλία, την Ιαπωνία, που δεν έχουν –ακόμη;– πέσει. Η φράση, έτσι διατυπωμένη, ακούγεται δραματική, στα όρια της υπερβολής. Κι αν δεν είναι;
Η Ευρώπη παραμένει ένα από τα ελάχιστα κάστρα της φιλελεύθερης δημοκρατίας που δεν έχουν –ακόμη; – πέσει
Την αίσθηση ενός επερχόμενου κινδύνου μπορούσε να αισθανθεί κανείς παρακολουθώντας τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών χωρών το 2025. Όπως, για παράδειγμα, την πολιτική αστάθεια στη Γαλλία, με τις αλλεπάλληλες αλλαγές πρωθυπουργών, ή την άνοδο της........