We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Seyfo yada Kılıç ve Seyfa yılları

53 10 14
09.08.2021


7 Ağustos Asuri Şehitler Günü

Stockholm. 7 Ağustos Asuri Soykırımı anma günü. Bu arada 15 Haziran’ın da Süryani Soykırımı Anma Günü olduğunu hatırlatalım. Irak’ta 1. Dünya Savaşı sonrası kurulan İngiliz Manda yönetimi, Osmanlı’nın Musul, Bağdat ve Basra vilayetlerinden oluşturulan bu yeni yapay devleti yönetmekte hayli zorlandı. Sonunda 30 Haziran 1930’da İngiltere ile Irak arasında bir antlaşma imzalanarak, İngiliz ordusunun savunma garantisi altında Irak’ın, şeklen bağımsızlığını kazanması ile, başına Osmanlı Mekke Emiri Şerif Hüseyin’in oğlu Faysal geçirildi. Bir çeşit özür niyetine. Çünkü bir zamanlar Büyük Suriye krallığı vaad olunmuştu. Irak ordusunu oluşturma görevi ise, eski Osmanlı zabiti Nuri Said Paşa verildi. Faysal eğitimini İstanbul’da yapmıştı. Türkçe konuşuyordu Nuri Said Paşa gibi. Faysal’ın oğlu Kral Hüseyin ile birlikte 1958 darbesinde katledilecekti Nuri Said Paşa, başbakan iken.

Faysal Kral olur olmaz ilk ziyaretini Atatürk Türkiye’sine yapacak ve çok iyi karşılanacaktı. Bu buluşmanın gündeminde yer alan en önemli konulardan biri de Kürt dosyası olacaktı.

İngiltere, Irak’a bağımsızlık tanıma yoluna girdiğinde, Irak’ta yaşayan Asuri (Nasturi) ve Keldaniler, oluşacak olan yeni Arap devletinde özerklik tanınarak güvenlik içinde olmak istediler. Benzeri statü tanınması talebi Kürtlerden de geldi. İngiltere, şeklen çekildiği bir çok koloni gibi orayı da bugüne dek sürecek çatışmalar sarmalı içinde bırakmayı tercih etti.

Barzan aşireti 1931 yazında Büyük Zap Suyunun sağ kanadını kontrolü altına aldı. İstanbul’da Faysal ve Atatürk buluştuğunda bunun gündemde yer alması bu nedenle çok doğaldı. Yeni Irak ordusu Barzani güçleri ile baş edemeyince, işi bitirmek İngiliz hava gücüne kaldı. 1932 Haziranında Barzani ailesi........

© Artı Gerçek


Get it on Google Play