We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Türkiye’nin kentlerinde zehir soluyoruz

74 1 27
10.02.2020

10.02.2020 00:04

2019’da İstanbul ve Ankara’da ölçülen hava kirliliği, Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği limit değerlerin en az iki katından fazla oldu. Kentlerde zehir soluyoruz.

İnsan açlığa 6 hafta, susuzluğa 6 gün dayanabilirken, havasız ancak 6 dakika yaşayabilir. Temiz hava işte bu yüzden insanın en temel hakkı. Günümüzde genellikle ısınma, enerjide tüketilen fosil yakıtlar ve trafik gibi insan faaliyetlerinden kaynaklı olarak ortaya çıkan hava kirliliğine ‘sessiz katil’ denmesinin nedeni, içinde barındırdığı PM 2,5 adı verilen, gözle görülmeyen, saç telinin 30’da biri kadar olan kirletici ince partikül maddeler. Hava kirliliğinin akciğer kanserine yol açtığı ve mesane kanserinin görülme sıklığını artırdığı kanıtlandı. Dünyada her yıl 600 binden fazlası çocuk 8 milyon insan hava kirliliğine bağlı olarak erken ölüyor.

Binlerce kilometre uçabilen, ülke sınırlarının ve denizin ötesine geçebilen PM 2,5 kirleticisi, akciğerlerin en derin noktalarına kadar ulaşabildiği ve dolaşım sistemine doğrudan karıştığı için daha büyük boyutlarda olan PM 10 kirleticisine göre sağlık açısından daha riskli. PM 2,5 düzeyindeki her 10 µg/m3’lük artış, akciğer kanseri kaynaklı ölümlerde yüzde 15-27 oranında artışa yol açıyor.

HAVA KİRLİLİĞİ AZALTILSAYDI 2017’DE 52 BİN İNSAN ERKEN ÖLMEYEBİLİRDİ

Temiz Hava Hakkı Platformu’nun 2019 tarihli Kara Raporu’na göre, Türkiye’de 2017’de meydana gelen 30 yaş üstü toplam 399,025 ölüm içerisinde, hava kirliliğine atfedilen ölüm sayısı ortalama 51,574. 2017’de hava kirliliği nedenli ölümlerin yüzde olarak en fazla olduğu iller Iğdır, Kahramanmaraş ve Afyon.

Havadaki diğer kirleticiler PM 10 ve SO2 (kükürtdioksit) için ülkemizde yasal mevzuat ile belirlenen sınır değerler, sağlık açısından Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) önerdiği kılavuz değerlerin üzerinde. 2018’de ölçüm yapılan 163 istasyonun yüzde 96,3’ünde yıllık PM 10 ortalaması, DSÖ limitlerinin üzerinde kirli. Kara Rapor’a göre, 2017’de eğer Türkiye’de hava kirliliği DSÖ’nün önerdiği seviyelere indirilseydi, 30 yaş üzerinde yaklaşık 52 bin kişinin hayatını kaybetmesi –trafik kazalarının 7 katı kadar ölüm- engellenebilirdi.

Geçtiğimiz aylarda Greenpeace Hindistan’ın NASA Ozon Görüntüleme Aracı (OMI) görüntülerinden faydalanarak hazırladığı rapora göre Türkiye, 2018’de hava kirliliği dolayısıyla asit yağmurları ve erken ölümlere sebep olan insan faaliyetleri kaynaklı SO2 emisyonları dünyada en yüksek ilk 10 ülke arasında yer alıyor. Erken ölenlere hastalananları, hastanede yatanları, ilaç kullananları ve işlerinden........

© Artı Gerçek